Novib hekelt elitaire houding van paars kabinet

Het paarse kabinet verwordt tot een gesloten elite van politici en ambtenaren die elke discussie met de milieubeweging, de vakbonden en de ontwikkelingshulporganisaties uit de weg gaat. Het maatschappelijk middenveld wordt gedrukt in rol van uitvoerder van overheidsbeleid. Het primaat van de politiek is niet meer dan een machtsvraagstuk.

Die ongemeen felle kritiek uitte Novib-directeur Sylvia Borren gisteren tijdens haar eerste Nieuwjaarstoespraak. De opvolgster van Max van den Berg heeft gisteren onmiskenbaar haar visitekaartje afgegeven en beperkte zich niet alleen tot kritiek op 'haar' minister Herfkens (ontwikkelingssamenwerking), maar koos voor een frontale aanval op Paars.

Als bewijs voor haar stelling dat de politiek een eiland op zich begint te worden, voert Borren het afschaffen van veel adviesorganen in Nederland aan, het gebrek aan geduld om te luisteren naar vakbonden, landbouworganisaties en de milieubeweging. De Novib-directeur trekt daarbij gevaarlijke vergelijkingen met Pakistan en Egypte.

In Pakistan heeft de politiek veel organisaties die door de Novib als partners worden beschouwd, als uitdragers van pro-westerse en anti-islamitische denkbeelden bestempeld. Die organisaties werden daarbij van corruptie beschuldigd en hun banktegoeden werden bevroren.

In Egypte mogen niet-gouvernementele organisaties zich niet bezighouden met politieke onderwerpen en in de Palestijnse gebieden zijn volgens Borren recent nog leiders van maatschappelijke organisaties gemarteld omdat zij zich negatief over Arafat hadden uitgelaten.

De beide laatste landen staan op de lijst van donorlanden van Herfkens. Borren vraagt zich dan ook af of het door Herfkens gehanteerde criterium van 'goed bestuur en beleid' (good governance - red.) wel serieus genomen moet worden. ,,De governance is blijkbaar niet zo goed dat het een kritisch maatschappelijk middenveld kan verdragen.''

Zij constateert dat het maatschappelijk middenveld in Nederland, net als in slecht bestuurde ontwikkelingslanden, steeds meer gezien wordt als een bedreiging van de 'inner circle' van politiek en ambtenarij. ,,De overheid heeft ooit de civiele maatschappij gesteund, maar leegt deze nu onder de noemer van vernieuwing en efficiëntie. Paars lijkt het samen met de ambtenaren prettig toeven te vinden, en weinig anders van de maatschappij te verwachten dan applaus voor de mooie sluitende begroting.''

De markt springt volgens Borren in het gat dat de politiek laat ontstaan. Novib gaat daarom zaken doen met ethisch betrokken marktpartners.