Vooral ketelmuziek na kater van 'Seattle'

Terwijl op het hoofdkantoor in Genève de diplomaten na het kerstreces beginnen binnen te druppelen, tracht WTO-topman Mike Moore de agenda voor hun overleg te vullen. En dat is een hele klus, want na de mislukte top van Seattle ligt er bar weinig op tafel.

Moore maakt momenteel een reis langs een aantal hoofdrolspelers in het internationale handelsverkeer. Zijn opdracht is de kater van Seattle te bestrijden en een nieuwe agenda samen te stellen voor een hervatting van de besprekingen.

Dat zijn reis in India begint en er vervolgens positief nieuws voor de wereldhandel uit dat land komt, is ongetwijfeld goed getimed. Maar van enig oorzakelijk verband tussen Moore en een akkoord tussen India en de VS is geen sprake. India schaft onder grote druk van de WTO eindelijk het systeem af dat over importvergunningen voor 1400 artikelen moet worden onderhandeld. Dat sterk bureaucratische systeem, in de praktijk werkend als bescherming van de eigen economie, is al tijden door de WTO veroordeeld. Van een opleving in de handel tussen India en de Verenigde Staten zal nauwelijks sprake zijn. Want India dreigt de invoertarieven op die producten op te schroeven, waardoor via een andere weg dezelfde protectie van het eigen bedrijfsleven wordt bereikt.

Moore betoogde aan het begin van zijn toernee dat een nieuwe ronde van liberalisatie de wereldeconomie met drie procent kan laten groeien. Dat betekent in dollars 1,2 biljoen. Voor India voorspelde Moore een groei van 9,6 procent van het bruto binnenlands product. Het uitgeworpen aas leverde in India geen beet op. Het land heeft, als grote vertegenwoordiger van de ontwikkelingslanden, de teleurgestelde collega's niet opgeroepen Seattle te vergeten en weer aan de onderhandelingstafel aan te schuiven. De ontwikkelingslanden vinden dat hun revenuen van de vorige handelsronde, de Uruguay-ronde, nog steeds niet zijn veiliggesteld.

Deze week riepen de Europese Unie en Japan gezamenlijk op tot een nieuwe handelsronde. Beide economische machten lieten weten te zullen samenwerken bij het samenstellen van de agenda. Ook geen nieuws, want dat deden ze voor het echec van Seattle al. De oproep is daardoor eerder een signaal naar de VS: ,,De mislukking van Seattle heeft geen wig gedreven tussen Japan en de EU. En wilt u daar in Washington stevig rekening mee houden.''

Weerwoord vanuit de Verenigde Staten ligt er inmiddels ook al. Dan Glickman, de Amerikaanse minister van landbouw, oordeelde ,,dat het ijzer voldoende heet is om te smeden'' en ,,de meeste Europese landen weten dat het een vreselijke schande is om geen akkoord te bereiken''.

Een handreiking naar Europa kwam er niet, wel een dreigement. Ondanks alle Europese weerstand tegen genetisch veranderd voedsel gaan de Amerikanen door met de ontwikkeling van een ,,wetenschappelijke evaluatie van de biotechnologie'', riep Glickman. En zolang er geen handelsakkoord is moeten de ,,Europeanen er rekening mee houden dat de Amerikaanse regering de subsidies voor die sector zal verhogen.''

In Genève zelf zijn de diplomaten zeer pessimistisch over het tijdstip van een nieuwe ronde. Er ligt niets op tafel, behalve dan de les van Seattle: Clinton is in zijn laatste jaar als president vleugellam. In Seattle had hij al geen manoevreerruimte. En dus mislukte de top. Een nieuwe top heeft pas zin als, in 2001, de VS een nieuwe president heeft.