Fiets is goed voor korte ritten en voor leefbaarheid

Het rapport van de Vrom-raad over de mobiliteit biedt veel positiefs voor de fietsers van Nederland. Het geeft minister Netelenbos van verkeer een steun in de rug voor de invoering van het rekeningrijden. Ook het altijd en overal moeten betalen voor een parkeerplek vinden we een goed plan. Het is dan niet de belastingbetaler, maar de automobilist zelf die de kosten draagt die samenhangen met een parkeerplaats.

Maar de Vrom-raad gaat in het rapport volstrekt voorbij aan de samenhang tussen problemen rondom leefbaarheid, bereikbaarheid en terugdringen van emissies. De auto moet op de bestaande snelwegen ruim baan krijgen. Wanneer de automobilist maar betaalt voor de maatschappelijke kosten, is het voor de emissiedoelstelling niet meer nodig om de schone auto te laten staan. Voor mij is dit dweilen met de kraan open. Ook schone auto's gaan nu eenmaal de wijk in en nemen dan ruimte in, die benut had kunnen worden voor speelruimte van kinderen en voor groen. De landelijke overheid is medeverantwoordelijk voor leefbaarheidsproblemen in de wijk, want maatregelen van de landelijke overheid voor bereikbaarheid hebben hun uitwerking op de mobiliteitskeuze van mensen. Op het wel of niet aanschaffen van een auto. En daarmee op het aantal auto's in en rond een woonwijk.

,,Ik ben mobiel, dus ik ben'' is de beginzin van het rapport. De raad gaat er ten onrechte van uit dat Nederlanders zonder meer kiezen voor de auto als vervoermiddel. Een grote groep heeft er om economische, fysieke, ja zelfs principiële redenen geen. Mensen, jong en oud, die zich dagelijks verplaatsen met de fiets en/of het openbaar vervoer. Door de beeldvorming die door het advies is ontstaan, hoeven stimulering van het openbaar vervoer en de fiets als alternatief voor de auto, voor de landelijke overheid geen doelstelling meer te zijn. Hierdoor ontstaat het gevaar dat daarin nog minder geïnvesteerd wordt, en de concurrentiepositie van de auto ten opzichte van andere vervoermiddelen wordt versterkt. Het draagvlak voor maatregelen die geïnterpreteerd kunnen worden als 'autootje pesten' wordt beperkt.

Het rapport geeft een eenzijdig beeld van de mobiliteit. Van alle verplaatsingen blijft zeventig procent binnen de 7,5 kilometer. De fiets is daar een logisch vervoermiddel voor. De Vrom-raad kiest echter alleen voor de fiets voor verplaatsingen binnen de wijk. Maar de fiets kan meer dan dat. Binnen een straal van 7,5 kilometer zijn bijna alle voorzieningen bereikbaar. Tenminste: als de overheid zich ook verantwoordelijk voelt voor het realiseren van korte verplaatsingsafstanden. Maar de schaalvergroting in het onderwijs en de gezondheidszorg werkt autoverplaatsingen in de hand. Dat geldt ook voor het bouwen van detailhandel langs snelwegen. Ik zou er daarom voor willen pleiten dat de overheid al haar maatregelen toetst aan het uitgangspunt 'houd de ritten kort'.