Verdriet na miskraam zelden serieus genomen

De website van Ouders wisselen daar ervaringen uit Online (www.ouders.nl) wordt druk bezocht. Ouders en vragen om advies. Justine Pardoen haalt er de hoogtepunten uit.

Een op de vier vrouwen krijgt in haar leven een miskraam. Niet iedereen beleeft dat op dezelfde manier, maar veel ouders hebben behoefte aan meer begrip, ook al waren er geen geboortekaartjes en is er geen grafje.

Annebe verloor op 6 juli haar ongeboren dochter Patou. Van Annebe's buik was twee dagen tevoren nog een pret-echo gemaakt: alles zag er perfect uit.

Annebe is boos. Omdat niemand het begrijpt: ,,Mijn grote probleem is dat ik pas 21 ben en dat mensen zeggen: 'Och, jij hebt nog jaren om zwanger te worden, je bent nog zo jong'. Met andere woorden: voor jonge mensen is het niet erg om een kind te verliezen.''

Andere moeders op het Forum van Ouders Online stellen Annebe gerust: het verlies doet altijd pijn en de reacties van je omgeving vaak ook.

Ook moeders van 38 jaar krijgen te horen dat ze nog alle tijd van de wereld hebben om een nieuw kind te krijgen. Of je je eerste kind verliest of dat je er al eentje hebt, of het gaat om het verlies van een zwangerschap, een pasgeboren of een ouder kind, in hun poging te troosten zeggen anderen vaak vreemde dingen. Toen Esther haar tweede zoontje verloor tijdens haar zwangerschap, zei de maatschappelijk werkster: 'Heb je wel eens aan een derde gedacht?' Esther: ,,Schandalig. Alsof een volgend kind je verdriet kan vergoeden.'' Alsof het gaat om een kind, en niet om dit kind.

Toen Anne-Marie haar tweelingzoontjes verloor na twintig weken zwangerschap, troostte iemand haar met de woorden: 'Ach wie wil er nou een tweeling, dat is toch veel te veel werk'.

Troosten is blijkbaar een kunst apart. Maar velen ervaren dat de omgeving hun verdriet niet serieus neemt en dat ze maar heel kort verdrietig mogen zijn. Het verlies van een zwangerschap is een miskraam en een miskraam is een flinke menstruatie, nietwaar? En als iemand vraagt wanneer je eindelijk weer aan het werk gaat, verstop je je gevoelens liever.

,,Maar kun je wel goed doen en hoe dan?'', vraagt iemand zich af, waarna ouders die het weten kunnen, met tips komen. Ga niet proberen iets positiefs te zeggen, maar maak ruimte voor het verdriet. Luister vooral en kom niet met verhalen over de nicht van je buurvrouw die ook eens zoiets heeft meegemaakt. Denk aan moeilijke dagen als de (verwachte) geboortedatum of de sterfdatum. Vraag hoe het gaat, noem of vraag naar de naam van het kind, vraag of het een jongetje of meisje was. Kortom: tel het mee.

De groep lotgenoten die elkaar via internet leert kennen, groeit snel. Via de Ouders Online-site komen ouders al snel terecht bij de mailinglijst 'Lieve Engeltjes': hier vinden ouders elkaar omdat ze een ervaring delen.

Judith: ,,Het is voor de ouder van een overleden kind van onschatbare waarde om het verdrietige verhaal te kunnen vertellen en hervertellen, om angstige en hoopvolle gedachten te kunnen uitwisselen. Lang nadat de directe omgeving het idee heeft dat de ouder 'er wel over heen zal zijn', bieden andere ouders van overleden kinderen nog steeds een gewillig oor.''

Theo Wijgergangs is een van de weinige vaders op de lijst. Omdat hij ook een van de moderatoren is, leest hij alle berichten. Wijgergangs: ,,Al vertel je twintig keer hetzelfde verhaal, er is niemand die vindt dat je zeurt. De deelnemers delen enorm veel met elkaar. De pijn, de kwaadheid, de leegte, de spijt, het schuldgevoel en de wanhoop. Ervaringen met de begrafenis of crematie, angsten bij een volgende zwangerschap, of het verdriet niet meer zwanger te kunnen worden. Maar ook de mooie dingen. De herinneringen, hoe klein ook.''

,,Veel mensen verliezen bovendien veel meer dan hun kind. Als ouders hun eerste kind verliezen tijdens of kort na een eerste zwangerschap, dan gaat ook hun prille ouderschap verloren. Met alle hoop en verwachting voor de toekomst daarbij. Soms raken mensen vrienden kwijt, of familie. Ook is de reactie op het werk soms zo kwetsend, dat iemand ook het plezier in het werk verliest of zelfs de baan. Bij ons kun je dag en nacht je verhaal kwijt en word je gehoord.''