'Oplossing tekort donornieren'

Er is een simpele oplossing voor het tekort aan donornieren: de transplantatiecentra moeten meer nieren van levende donoren gebruiken. Dat stelt prof. R. Koene, nierspecialist in het Radboud-ziekenhuis in Nijmegen.

Koene reageert hiermee op de jongste cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). Vorig jaar werden volgens de NTS 317 nieren van overleden donoren getransplanteerd, tien procent minder dan in 1998 en twintig procent minder dan in 1997. De wachttijd voor een nier van een overleden donor bedraagt momenteel drie tot vier jaar.

De academische ziekenhuizen in Nijmegen en Rotterdam gebruiken momenteel voor ongeveer een op de drie patiënten een nier van een levende donor, meestal een familielid of partner. De andere academische ziekenhuizen zijn hiermee nog slechts aarzelend begonnen. ,,Ze hebben er niet altijd genoeg aandacht voor. Terwijl ik niet zie waarom zij niet zouden kunnen wat wij doen'', zegt Koene. Het aantal levende donoren dat een nier afstaat, bedroeg 108 in 1998. Dat aantal is volgens Koene sindsdien niet of nauwelijks gestegen.

W. Weimar, hoogleraar transplantatiegeneeskunde in Rotterdam, is het 'volledig eens' met zijn Nijmeegse collega: ,,Als alle academische ziekenhuizen ons voorbeeld volgen, kunnen we een groot deel van de wachtlijsten binnen acht jaar wegwerken.'' Dat lijkt niet zo snel. ,,Maar we hebben er twintig jaar over gedaan de wachtlijsten op te bouwen'', tekent Weimar daarbij aan.

Volgens Koene slaat een nier van een levende donor beter aan dan een orgaan van een overleden donor. Door een nieuwe operatietechniek is de ingreep voor de donor bovendien veel minder belastend geworden. Hij kan na en paar dagen alweer naar huis. De afgestane nier zal hij niet missen. Daarnaast is de afgelopen drie jaar, tot verbazing van medici, gebleken dat een donornier niet van een familielid hoeft te zijn. Ook 'vreemde' nieren kunnen geschikt zijn voor transplantatie. Daarmee is het aantal potiëntele donornieren enorm toegenomen.

Daarom, vindt Koene, moet de overheid de mogelijkheid van levende donatie breed onder de aandacht brengen. Het is overigens niet zijn bedoeling op die manier donoren te werven voor wildvreemden. ,,Een stabiele emotionele relatie tussen donor en ontvanger is voor ons een voorwaarde.'' De Wet op de Orgaandonatie staat het gebruik van nieren van levende donoren toe, mits er niet voor wordt betaald.