Een extra fietsenmaker voor anderhalve ton

Een heel duur banenplan. Daar komt de verlaging van de btw van 17,5 naar 6 procent voor onder meer kappers, schoenmakers, fietsenmakers en stukadoors op neer. Een extra baan voor een fietsenmaker kost de overheid al gauw anderhalve ton. Daar steekt een Melkertbaan -rond de 40000 gulden- als een koopje bij af.

De prijs van de btw-baan is te halen uit een onderzoek van het Economisch instituut voor het midden- en kleinbedrijf (EIM). Het EIM heeft de effecten van de btw-maatregel doorgerekend op verzoek van de ministeries van economische zaken en financiën. Dat is niet zo simpel. Er zijn veel onzekere factoren. Verlagen de fietsenmakers hun prijzen? Laten mensen vaker hun fiets repareren? Zijn ze bereid vijf minuten verder te lopen naar de goedkoopste bandenplakker?

Het EIM doet toch een poging. Als 80 procent van de fietsenmakers de prijs voor reparaties verlaagt, levert dat 50 banen op. De overheid krijgt van de fietsenmakers per saldo 7,6 miljoen gulden minder aan belasting binnen. De kosten per nieuwe fietsenmaker zijn ongeveer 150000 gulden.

De 100 schoenmakers die de maatregel kan opleveren, komen op ruim 120000 gulden per volledige baan, de 1650 extra kappers op bijna 90000 gulden. Dat is een gepeperde rekening voor extra werkgelegenheid. Maar dat zal de Nederlandse overheid niet beamen. Die wil wel weten wat de maatregel de schatkist ongeveer gaat kosten, maar wil zich niet vastpinnen op het aantal banen dat erbij komt. Het experiment met goedkopere kappers en fietsenmakers is juist bedoeld om er nu eens achter te komen of prijsverlaging van arbeidsintensieve diensten werkt.

Nederland krijgt van de Europese Commissie drie jaar de tijd om dat aan te tonen. Nederland is in Europa de grote pleitbezorger geweest van de maatregel. Al vijf jaar geleden kondigde staatssecretaris Vermeend van financiën aan er werk van te gaan maken.

De proef met de lagere btw is één van de Europese werkgelegenheidsmaatregelen. Het moet banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt opleveren.

Nu het experiment na vijf jaar trekken eindelijk kan beginnen, komt het Nederland eigenlijk niet meer zo goed uit. De arbeidsmarkt wordt steeds krapper. De detailhandel heeft grote moeite voldoende personeel te vinden en ook de bouw kampt met veel vacatures.

Nederland heeft zo lang moeten wachten omdat veel landen niets in btw-verlaging zien. Duitsland wil er niks van weten en doet er niet aan mee terwijl het land vier miljoen werklozen telt. Het kost een groot land een hoop geld, verdedigen de Duitsers zich, terwijl niet bewezen is dat er ook maar één extra baan bijkomt. Denemarken en Engeland zijn principieel tegen Brusselse inmenging in belastingzaken. Engeland heeft besloten alleen een klein proefje te doen op het Isle of Man. Nederland heeft het experiment er toch doorgekregen omdat de Franse regering eind vorig jaar van mening veranderde en Nederland steunde.

De btw-verlaging is niet alleen maar een banenplan. Het is ook bedoeld om zwart werk te witten. Uit het experiment zal blijken hoeveel werk de witte economie op de zwarte kan veroveren, misschien wel een interessantere uitkomst dan de oogst aan banen.

De brancheverenigingen denken dat de btw-verlaging zal helpen tegen zwarte concurrentie. Dan zullen ze wel hun leden moeten overtuigen de prijzen voor de klanten te verlagen.