Ahold stapt heel voorzichtig internet op

AMSTERDAM - ,,Nee hoor, van een omslag lijkt me geen sprake. Ik zie geen tegenspraak in de jongste zet van Ahold om winkelen via internet wereldwijd te gaan aanpakken en eerdere uitspraken van topman Van der Hoeven waarin hij twijfelt aan de grootschalige aanpak van voedselverkopen via internet.''

Volgens winkelexpert Joost van der Laan, al jarenlang werkzaam als organisatie-adviseur bij vele Nederlandse supermarktketens, heeft Van der Hoeven internet als mogelijkheid nooit verworpen. ,,Hij pakte het alleen zeer verstandig aan. Niet zomaar beginnen met iets. Eerst de zaken goed onder de knie krijgen. En kennelijk is dat nu gelukt.''

,,Ja, de grootste problemen, betrouwbaar verzamelen en snel bezorgen, hebben we onder de knie. We draaien quitte'', meldt een woordvoerder van Ahold. Dochter Albert Heijn heeft vijftien jaar geëxperimenteerd met bestellen via fax en computer en het laten thuisbezorgen van die bestellingen. De bij AH opgedane kennis wordt nu gedeeld met alle Aholddochters in de wereld en gelegd naast de plaatselijke ervaringen. Elke dochter zal straks onder de eigen naam de internetdiensten aanbieden.

Ahold verwacht dat in de komende vijf jaar 3 à 5 procent van zijn totale verkopen (1999: 75 miljard gulden) via internet zal worden verkocht. Van der Laan vindt dat heel realistisch. ,,Zeker als het gaat om levensmiddelen, daar moet je geen al te hoge verwachtingen van hebben. De distributie van levensmiddelen via een supermarkt kost 15 procent van de omzet. Via internet is dat tweemaal zo hoog: 30 procent. Daartoe heeft AH de prijzen voor internetverkopen met een procent of acht verhoogd en wordt tussen de zes en negen gulden gevraagd voor het bezorgen. Als alles goed draait is AH daarmee uit de kosten en gaan ze nu voorzichtig de zaken uitrollen op wereldschaal. Dat noem ik verstandig beleid.''

Volgens Van der Laan is winkelen via de supermarkt zo efficiënt geregeld, daar kan geen internet tegen op. Tenminste als we over levensmiddelen praten. Met boeken of cd's is het een ander verhaal. ,,De distributiekosten van een kilo suiker bedragen enkele dubbeltjes. Door de hoge omloopsnelheid van levensmiddelen heb je die kosten er zo uit en kun je je een dure winkel permitteren. Van boeken bijvoorbeeld bedragen de distributiekosten enkele guldens die je vanwege de veel lagere omloopsnelheid van dat product niet zo snel terugverdient. Dan is verkopen via internet, zonder de kostbare winkel, een mooi alternatief. En dan heb ik het nog niet eens over specifieke eigenschappen van vers voedsel die een betrouwbare en snelle bezorging vereisen.''

Internet is dus duur en dat waardeert een consument niet, weet Van der Laan. Slechts een procent of tien van het klantenbestand wil dit en heeft de extra kosten ervoor over, denkt hij. Albert Heijn kan dat voor ze regelen, ze hebben een groot klantenbestand. Maar veel hoger dan tien procent van de omzet zal het niet worden, denkt de organisatie-adviseur. ,,Dan gaan ze toch te veel verliezen. Ze ruilen dan een winkelklant in waarop winst wordt gemaakt voor een klant waarop ze verliezen of hooguit quitte spelen.''

De Ahold-woordvoerder zegt dat het concern geen bovengrens hanteert. ,,Dat hangt elke keer weer af van kosten en opbrengsten. Wij weten dat het grootste deel van de klanten van Albert Heijn die via de thuisservice bestellen nieuwe klanten zijn. Daar verliezen we dus niets op. Wat we zullen vermijden is een situatie waarbij met de stijging van de omzet de verliezen toenemen. Dat kan niet.''

Hij verwacht dat voor de meeste internetklanten de bulkproducten als wc-papier en kratten bier de boventoon voeren. ,,Voor vers ga je toch naar de winkel.'' Dat beaamt ook Van der Laan. ,,Het is ook helemaal niet leuk om levensmiddelen via internet te kopen. Het is veel leuker om naar de winkel te gaan. Dat is altijd zo geweest en zal altijd zo blijven.''