Net zo dramatisch als de boekdrukkunst

Professor dr. J. C. Arnbak kijkt nauwelijks op van het geschetste toekomstbeeld in de atlas. De Delftse hoogleraar telecommunicatie en tevens directeur van de Opta, die toezicht houdt op concurrentieverhoudingen op de Nederlandse telecommunicatiemarkt, gelooft niet in voorspellingen: ,,Ze komen zelden uit. Het enige nut dat ze bieden, is dat van ijkpunt zodra de voorspelde termijn is afgelopen''. In dit specifieke geval constateert hij een groot gemis. De informatie voor deze kaarten dateert uit de periode 1995-1997. Arnbak: ,,Je kunt deze voorspellingen in 2000 niet meer los zien van de razendsnelle ontwikkeling van internet. Via internet kun je immers al volop televisieprogramma's ontvangen (onder andere het NOS-journaal, red), transacties sluiten en boodschappen doen. Het is wachten op het moment dat de distributiekanalen voor de pc en de televisie integreren.''

De snelheid van de ontwikkeling van interactieve media is afhankelijk van economische, culturele en juridische wetten, zegt Arnbak. En die verschillen per land en regio. ,,Veel zal afhangen van 'de geletterdheid van de participanten', het kennisniveau voor het gebruik van interactieve media. In een liberaal politiek en economisch klimaat zal de ontwikkeling sneller gaan dan in een dictatoriale omgeving.''

Tegen de gedachten achter de voorspellingen heeft Arnbak overigens geen bezwaren. Hij is ervan overtuigd dat interactieve media een dominerende rol in de samenleving krijgen. Hij noemt dat de digitalisering van de samenleving. ,,De grootsheid van deze ontwikkeling hebben we één keer eerder meegemaakt. Toen de boekdrukkunst werd uitgevonden. Dankzij Gutenberg ging de bijbel in massaproductie en volgde de reformatie. Dat gaf de samenleving een drastische wending. Nu staan we aan de vooravond van een even zo grote wending, die van ontbinding en herbundeling. Met multichannel- en interactieve tv - nogmaals: geïntegreerd in internet - ontbinden we bestaande televisieprogramma's, winkelformules, muzikale aanbiedingen. We maken onze eigen keuzes en herbundelen onze behoeftes naar onze eigen wens en smaak op het moment dat ons dat schikt'', aldus Arnbak.