Voort op dezelfde voet

De 'aanhoudende warmte' van de laatste tijd heeft opnieuw geleid tot een opmerkelijk klimatologisch wapenfeit. Met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 10,9' is 1999 uitgegroeid tot een extreem warm jaar. Alleen 1990 verliep net zo warm. De normale jaartemperatuur, berekend over het tijdvak 1961-1990, bedraagt 9,4', de trendnormaal (1988-1999) 10,2'. In de periode voor 1988 bedroeg de kans dat de gemiddelde temperatuur tenminste 10,0' scoorde 8,5 procent, thans is dat percentage gestegen tot 75. Tijdens de afgelopen 12 jaar zijn er maar liefst vijf jaren geweest met een gemiddelde temperatuur van 10,5' of hoger; over het tijdvak 1706-1987 waren er slechts vier van dergelijke uitzonderlijk warme jaren.

En hoe nu verder in 2000? Waarschijnlijk op dezelfde voet, want er zijn volgens klimaatanalist Van Mourik voldoende argumenten om de temperatuursprong die zich na 1987 heeft voltrokken als 'blijvend' te beschouwen. Januari voegt meteen al de daad bij het woord. De maand begon zacht - Nieuwjaarsdag in Vlissingen 9,1', Monnickendam 9,0', gisteren Westdorpe 9,5' - en dat zal voorlopig wel zo blijven. De kans dat vóór half januari de bakens worden verzet is klein. Vandaag wordt het maximaal 8-9'. Het weerbeeld wordt tijdens de ochtenduren gekenmerkt door overwegend bewolkt maar droog weer. Daarna veroorzaakt het frontensysteem van een stormdepressie boven de Noorse Zee (daar en in de regio Schotland worden orkaanwinden verwacht) nu en dan regen en motregen. De regen begint in het noorden en breidt zich vanavond verder uit. De wind waait uit het zuidwesten en kan aan de kust krachtig worden. Morgen onder invloed van een frontale storing opnieuw (mot)regen. In het temperatuurverloop komt weinig verandering en na een nachtelijke windafname gaat het aan de kust opnieuw krachtig waaien. Op woensdag mogen we enkele opklaringen tegemoet zien; daarna hernieuwde wisselvalligheid met periodiek regen en wind. Ter hoogte van IJsland wordt namelijk de vorming van een volgende megadepressie (kerndruk onder 950 hPa) verwacht.

Het jaar 1999 sloot af met de tot nu toe diepste depressie van deze winter. Nabij zuidelijk Groenland daalde de luchtdruk vrijdag tot 926 hPa. Het frontensysteem bracht wat gemiezer op Nieuwjaarsdag. In de middag brak in het westen en noorden de zon door. Tijdens de avonduren ontstond op veel plaatsen dichte mist. Gisteren een grauwe, sombere dag.