Wild debat over Koerdisch in Turkse ether

De Turks-Koerdische protestzanger Ahmet Kaya is deze week in Parijs op 43-jarige leeftijd overleden. De zowel onder Turken als Koerden populaire zanger woonde sinds een jaar in Frankrijk. In eigen land werd hij vervolgd sinds hij aankondigde liederen in het Koerdisch op de plaat te gaan zetten. Juist deze week barstte in zijn vaderland een discussie los over het gebruik van het Koerdisch op de Turkse radio en tv.

Het debat vloeit voort uit de voorwaarden die Brussel stelt aan de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Zonder de Koerden in haar rapporten met name te noemen, maakt de EU duidelijk dat het huidige verbod op uitzendingen in de Koerdische taal van de baan moet. Turkije ontzegt tot nu toe de twaalf miljoen Koerden het recht op onderwijs en uitzendingen in de eigen taal. Ankara is bang dat het onafhankelijkheidsstreven sterker wordt van concessies.

De Turkse minister Yucelen, die mensenrechten in zijn portefeuille heeft, kondigde onlangs aan dat, als de regering ermee instemt, de Turkse staats-tv en -radio binnen een maand met Koerdische uitzendingen kunnen beginnen. Vice-premier Yilmaz zei namens de Moederlandpartij dat die uitzendingen er maar moeten komen. Premier Ecevit wees erop dat de kwestie 'vroeger of later' in het kabinet besproken zal worden.

Dat was voldoende om ministers van de extreem-nationalistische coalitiepartij MHP in de gordijnen te jagen. Vice-premier Bahceli beschuldigde de EU van kwade bedoelingen. Het is voor Turkije onmogelijk positief te staan tegenover ,,culturele en etnische rechten die alleen het vuur van etnische conflicten en discriminatie zullen voeden'', zei hij. Zijn partijgenoot minister Cay sprak zelfs van dreigend 'verraad'.

Minister van defensie Cakmakoglu en de secretaris-generaal van de Generale Staf van het leger, Guner, hebben inmiddels het koor van critici versterkt.

Onzin, was de reactie van Ahmet Demir, de leider van de partij waarop vooral Koerden stemmen, Hadep. ,,Het toepassen van democratie zal de eenheid van de staat juist versterken.'' Hij wees er op dat Turkije zelf de EU heeft gevraagd te mogen toetreden. ,,Dus moeten we hun voorwaarden aanvaarden''.