Beter milieu begint bij aankoop

Energielabels, een energiepremie, de verwijderingsbijdrage. Het begint Martijn de Groot allemaal te duizelen. En net nu hij een nieuwe wasmachine wil kopen. Hij hoort een heel verhaal over allerlei milieumaatregelen van de overheid. Martijn heeft zijn oog laten vallen op een wasmachine, goed merk en redelijk geprijsd. Even afrekenen, dacht hij, en dan snel mijn stapel wasgoed wegwerken.

Totdat een verkoper hem aanspreekt. Deze vertelt hem dat de wasmachine van zijn keuze energielabel C heeft. Op zich is dat geen verkeerde keuze, maar apparaten met energielabel A zijn volgens de verkoper beter. ,,Ze zijn wel iets duurder in aanschaf'', zegt hij. ,,Maar aan de andere kant zijn ze zuiniger met energie. Die hogere aanschafprijs verdient u dus in een paar jaar wel terug. Bovendien krijgt u 100 gulden premie van de overheid voor deze wasmachine. Wel moet u nog 20 gulden verwijderingsbijdrage betalen. Maar die geldt voor alle wasmachines, ongeacht het energielabel.''

Martijn probeert snel uit te rekenen wat de andere wasmachine hem zou gaan kosten. Maar meer nog vraagt hij zich af waar al die maatregelen voor bedoeld zijn.

De verkoper noemt in zijn verhaal drie milieumaatregelen: het energielabel, de energiepremie en de verwijderingsbijdrage. Het energielabel bestaat al een paar jaar. Het geeft aan hoe zuinig een elektrisch huishoudelijk apparaat met energie omspringt. Apparaten met energielabel A zijn het meest efficiënt; die met energielabel G het minst. Energielabel A en B betekent een relatief laag energieverbruik. Over het algemeen zijn deze apparaten wel duurder dan hun minder energiezuinige tegenhangers. Voor het milieu is het echter van belang dat de verkochte apparaten weinig energie verbruiken, omdat daardoor bijvoorbeeld het broeikaseffect wordt beperkt. De overheid heeft daarom de energiepremie ingevoerd. Consumenten krijgen een deel van het aankoopbedrag terug wanneer zij bijvoorbeeld een energiezuinige wasmachine of koelkast aanschaffen. De energiepremie geldt alleen voor apparaten met energielabel A. Voor koel- en vrieskasten, vaatwassers en wasmachines bedraagt de premie 100 gulden; voor wasdrogers geldt een hoger bedrag. De energiepremies worden uitbetaald via de energiebedrijven. In de winkel betalen consumenten de gewone prijs. Zij krijgen vervolgens een aanvraagformulier dat zij samen met een kopie van de aankoopbon en het originele energielabel naar het energiebedrijf opsturen. Deze zorgt ervoor dat de premie binnen twee maanden wordt uitbetaald.

De verwijderingsbijdrage staat los van het verhaal over energieverbruik. Het doel van deze laatste maatregel is de afgedankte apparaten milieuvriendelijk te verwerken. Veel koelkasten, televisies, wasmachines en vriezers worden immers aangeschaft om een oud of kapot exemplaar te vervangen. De oude apparaten belanden vaak bij het afval. Voor koelkasten, wasmachines en televisies bestaat de verwijderingsbijdrage al een jaar. Sinds 1 januari van dit jaar moet de bijdrage ook worden betaald voor allerlei kleine apparaten, zoals mixers en koffiezetapparaten. Consumenten betalen bij aankoop van een elektrisch huishoudelijk apparaat een klein bedrag extra, meestal een paar tientjes. Voor een koelkast of vriezer is de verwijderingsbijdrage bijvoorbeeld 40 gulden; voor een televisie 25 gulden en voor een wasmachine 20 gulden. De opbrengst van de verwijderingsbijdrage wordt gestort in een fonds. Met dit geld wordt milieuvriendelijke afvalverwerking gestimuleerd.

Na enig rekenwerk weet Martijn de Groot wat de andere wasmachine hem gaat kosten. Het apparaat met energielabel A is 500 gulden duurder dan de wasmachine waarop hij oorspronkelijk zijn oog heeft laten vallen. Daarvan krijgt hij 100 gulden terug via de energiepremie. Hij betaalt aan de andere kant 20 gulden om de afgedankte wasmachine over 15 jaar milieuvriendelijk te laten verwerken. ,,Een beter milieu begint in mijn portemonnee, zoveel is mij wel duidelijk'', denkt Martijn.