Kamermeerderheid tart Pronk

VVD, D66 en oppositiepartij CDA, samen een kamermeerderheid, vinden dat minister Pronk van milieubeheer negen omstreden soorten landbouwgif weer moet gaan gedogen, ook al heeft de rechter ze verboden. De landbouwspecialisten moeten waarschijnlijk deze week hun vakantie onderbreken om ervoor te zorgen dat boeren het gif weer kunnen gebruiken. ,,Dit verbod kost boeren en tuinders tienduizenden guldens'', zegt Jan Geluk, tot 1993 boer en nu kamerlid voor de VVD.

Kamerleden hoeven alleen in noodgevallen terug te komen van vakantie. Is er een noodsituatie?

,,Nou, noodsituatie... een probleem is er zeker. Boeren en tuinders mogen van de ene op de andere dag bepaalde soorten niet meer gebruiken. Dat betekent dat ze schimmels en insecten niet kunnen bestrijden, dat is het probleem. Per teelt zijn de gevolgen verschillend, maar om deze tijd van het jaar worden vooral fruit en groenten onder glas getroffen. Er staan tienduizenden guldens op het spel, het gewas gaat kapot. En het is natuurlijk wel zo dat de consument in de winkel grijpt naar een mooi product en niet naar groente of fruit dat aangevreten is. Dan nemen ze liever iets uit België, wat er goed uitziet. Daar mogen die middelen wel worden gebruikt, wat natuurlijk ook al heel raar is.''

,,Nee, alternatieven zijn er niet en dat is nou juist het probleem. Daarom heeft de meerderheid van de Tweede Kamer gezegd dat deze middelen landbouwkundig onmisbaar zijn, en daarom bereiden we een wetswijziging voor, zodat boeren het spul kunnen gebruiken.''

De rechter heeft echter gezegd dat die middelen niet gedoogd mogen worden, wat tot nu toe gebeurde. Minister Pronk volgt deze uitspraak. Hij kan toch moeilijk anders?

,,Hij kan gewoon doorgaan met gedogen. De rechter heeft een voorlopige voorziening getroffen. Ik ben geen jurist, maar ik zie dat als een tijdelijke uitspraak. Er loopt nog een bodemprocedure waarin de rechter de beslissing kan herzien. Er staat een wetswijziging op stapel. De rechter heeft echter alleen gekeken naar milieucriteria. Hij maakt niet de afweging tussen milieu en economie, zoals wij die in de Kamer wel gemaakt hebben.''

In feite roept u Pronk op de rechterlijke uitspraak aan zijn laars te lappen.

,,Nou, als de rechter alleen kijkt naar een detail, en niet naar het geheel, heb ik met zo'n vonnis moeite. Het hangt dus van de inhoud van de uitspraak af hoe je ermee omgaat. Voor zo'n speciale situatie kennen wij het gedogen: wij zijn immers bezig de middelen toch toe te laten.''

De PvdA en de linkse oppositiepartijen staan achter Pronk. Hoe beoordeelt u hun opstelling?

,,Zij wijzen erop dat we in 1993 al hebben afgesproken dat een groot aantal bestrijdingsmiddelen wordt verboden. De meeste middelen en toepassingen zijn inmiddels al niet meer toegestaan. Nu resteren, onder andere doordat multinationals geen alternatieven op de markt hebben gebracht, er nog negen. In feite praat je over een heel kleine milieuschade, omdat het leeuwendeel al niet meer toegepast mag worden. Bovendien mogen de middelen in het buitenland wel worden gebruikt, wat slecht is voor de concurrentieverhoudingen. Als je dat allemaal negeert, dan sta je in mijn ogen met de rug naar de praktijk.''

Hoe gaat het nu verder?

,,Waarschijnlijk komt deze week de kamercommissie landbouw bij elkaar. Een van de ideeën is al in de laatste week van het reces de wetswijziging te bespreken met Pronk. Dan kan de voltallige Kamer over die verandering in de eerste vergadering na het reces stemmen. We kunnen er mischien met een motie ook voor zorgen dat de middelen in de tussentijd weer worden gedoogd.''

Wat adviseert u boeren?

,,Wat er in de praktijk nu precies gebeurt, weet ik niet. Maar ik zeg wel tegen hen: je loopt het risico dat als je spuit, je wordt gecontroleerd door de Algemene Inspectiedienst.''

Heeft de kwestie uw eigen vakantie erg in de war gebracht?

,,Dat valt wel mee. Ik had geen vaste plannen, zou misschien naar Duitsland en Denemarken gaan. Maar nu blijf ik een beetje in de buurt, in Zeeland. Hier is het ook mooi.''