Een aardige delegeerder

Niet zozeer de kiezers als wel de rechters hebben gesproken: George W. Bush wordt de 43ste president van de Verenigde Staten. Een portret van de nieuwe bewoner van het Witte Huis en van de man die het niet werd, al behaalde hij wél de meeste stemmen.

Uiteindelijk zal dan toch de Republikein George Walker Bush op 20 januari in Washington worden beëdigd als 43ste president van de Verenigde Staten. Het heeft nog nooit zo lang geduurd voor duidelijk werd wie Amerika's nieuwe president zou worden. En het moet gezegd: George W. Bush heeft zich sinds de verkiezingen van dinsdag 7 november 'presidentiëler' gedragen dan zijn Democratische rivaal Albert Gore. Hij heeft niet laten blijken er ook maar een moment aan te twijfelen dat hij als overwinnaar uit de bus zou komen.

Waar Gore die afgelopen vierenhalve week zelf leiding gaf aan de strijd die in Florida en Washington gestreden moest worden en zelf de publiciteit zocht, bleef Bush op de achtergrond, verpoosde zich op zijn boerderij in Crawford, speelde met zijn honden en deed wat aan joggen, een bezigheid die iedereen die in Amerika tegenwoordig president wil worden of blijven, goed onder de knie moet hebben. Waar zijn de dagen van Franklin Delano Roosevelt, die vanuit een rolstoel Amerika (en een groot deel van de wereld) bestierde?

Bush liet zijn medewerkers de zaken in Florida opknappen en speelde zelf de man die eigenlijk al gekozen was, al wilde die vermaledijde Gore dat niet erkennen. Hij was zelfs al bezig met het regelen van zijn kabinet, plande het overwinningsfeest en bereidde de intocht in Washington voor.

Dat mag, in vergelijking met Gore, tekenend voor Bush genoemd worden en het ziet ernaar uit dat het ook tekenend voor zijn presidentschap zal zijn. Veel overlaten aan naaste medewerkers, delegeren van problemen en niet zelf alles willen regelen, weten en kunnen. En dus tijd overhouden voor de leuke dingen in het leven, spelen met honden, golfen, huisvader spelen en niet te vergeten: joggen, want er zal ongetwijfeld een tweede termijn moeten komen. Gore is veel meer de man die alles weet, kan en regelt en misschien wel veel te weinig delegeert.

Waarbij het een troostvolle gedachte kan zijn voor allen die zo graag Gore in het Witte Huis zagen, dat Bush een Congres tegenover zich krijgt, waarin Republikeinen en Democraten vrijwel even sterk zijn, zodat hij zijn conservatieve programma van forse belastingverlaging, milde milieuwetgeving (mild voor het bedrijfsleven en niet voor het milieu welteverstaan) en een terughoudend buitenlands beleid nooit en te nimmer onverkort kan uitvoeren.

Er waren er in juni vorig jaar, toen Bush bekendmaakte voor de Republikeinen een gooi naar het presidentschap te doen, niet velen die hun kaarten op hem zetten. Het ging Amerika economisch zeer voor de wind en bij de Democraten stond een zeer gerespecteerde kandidaat klaar met al zeven jaar vice-presidentservaring, een allesweter, gevreesd debater en, anders dan zijn baas, de zittende president Bill Clinton, een voorbeeldig huisvader, van wie niemand kon geloven dat hij zijn vrouw Tipper zou bedriegen met welke verleidelijke stagiaire ook.

Daar tegenover stond een politieke lichtgewicht, die zijn bekendheid meer te danken had aan het feit dat hij een telg was uit de Bush-dynastie en een vader had die acht jaar vice- en vier jaar echt president was geweest dan dat hij zelf kon bogen op een aansprekende zakelijke of politieke carriére.

Een laatbloeier ook, die tot zijn veertigste een ontspannen rijkeluisleven leidde en een borrel niet schuwde. Zelf zei hij dat zijn ambitie om president van de Verenigde Staten te worden niet erg vroeg was gekomen, 'anders had hij zich in zijn jeugd misschien wel wat beter gedragen'. En tijdens zijn campage vond hij het beter niet al zijn jeugdzonden op te tellen, omdat dat geen goed voorbeeld voor zijn kinderen zou zijn.

Bush werd op 6 juli 1946 geboren in New Haven, Connecticut (en niet in Texas). Zijn grootvader heeft in de Senaat gezeten en zijn vader in het Huis van Afgevaardigden. Hij heeft de beste opleidingen genoten, wist aan de dienst voor Vietnam te ontkomen en begon in 1975, net als zijn vader, zijn fortuin in de oliewereld te zoeken en te vinden. Enkele jaren later trouwde hij met de bibliothecaresse en lerares Laura Welch. Ze kregen twee dochters.

De ommekeer in het leven van Bush kwam op zijn veertigste, na een mislukte campagne om in het Huis van Afgevaardigden te komen, toen hij de drank afzwoer en een godvrezend huisvader werd. Hij hielp zijn vader in de succesvolle verkiezingscampagne van 1988 en begon toen zijn reputatie op te bouwen van een hartelijke man die goed kan opschieten met gewone mensen en in staat is moeilijke politieke boodschappen op simpele wijze aan de man te brengen.

Dat kwam hem te stade toen hij in 1994 meedong in de verkiezingen voor het gouverneurschap van Texas en het moest opnemen tegen de populaire zittende gouverneur Ann Richards. Hij boekte een onverwachte overwinning en herhaalde vier jaar later dat kunststukje nog eens. Een niet geringe prestatie, omdat het een zittende gouverneur in Texas nooit eerder gelukt was herkozen te worden.

Dat jaar ook, 1998 dus, moeten de Republikeinse bazen gedacht hebben dat Bush het in de race naar het Witte Huis van dit jaar wel eens goed zou kunnen doen. Een populaire Republikeinse gouverneur in het grote Texas, die warmte uitstraalde naar de kiezers en zich als een vaderfiguur kon opstellen, zou de vermaledijde Democratische rokkenjager in het Witte Huis moeten opvolgen en en passant wraak kunnen nemen voor het verlies van Bush senior die in 1992 door Clinton van een tweede termijn werd afgehouden, terwijl hij nota bene net de Golfoorlog zo grandioos had gewonnen.

Toch had Bush jr. het in de voorverkiezingen nog moeilijk tegen de Republikeinse senator John McCain, maar een uitermate goedgevulde verkiezingskas hield hem in de race, zodat hij in augustus van dit jaar bij de conventie in Philadelphia op het Republikeinse schild gehesen kon worden en rechtstreeks de strijd met Al Gore kon aanbinden. Sinds die tijd is het bergop gegaan met George W. Bush. Natuurlijk, hij maakte zijn foutjes, maar wist snel de harten van vele kiezers te winnen. Natuurlijk wist hij niet zoveel als allesweter Gore, had hij minder ervaring, deed hij het inhoudelijk in de debatten misschien wat minder, maar hij werd aardiger gevonden. En dat is nooit weg voor een man, tegen wiens hoofd de Amerikaanse kiezers de komende vier jaar dagelijks aan moeten kijken. Bush heeft van de 'gelopen race' van Al Gore de spannendste verkiezingen in de Amerikaanse geschiedenis gemaakt. Wat heet, verkiezingen die het spannends werden toen de verkiezingsdag al voorbij was.