KLM moet netwerk inkrimpen

Voor het eerst in tientallen jaren moet de KLM krimpen. Werden tot nu toe kostenbesparingen veelal gerealiseerd door hetzelfde aantal mensen meer werk te laten verzetten, dit keer valt er volgens de maatschappij niet te ontkomen aan het verkleinen van het bedrijf.

De KLM denkt het netwerk met zo'n 5 à 10 procent te moeten afslanken om dreigende grote, verliezen in de komende jaren te voorkomen. Dat betekent ruwweg dat 1500 tot 3000 van de huidige 30000 KLM-medewerkers hun baan zien verdwijnen. ,,We zullen in de eerste plaats ingehuurde krachten minder inzetten'', aldus een KLM-zegsman. ,,Een paar jaar geleden hebben we met de vakbonden afgesproken dat er 10 procent flexibel inzetbaar personeel mag zijn. Die flexibiliteit willen we nu benutten. Daarnaast kunnen we echter niet uitsluiten dat er onder het vaste personeel ontslagen moeten vallen.''

De vakbonden vinden dat laatste absoluut onbespreekbaar. ,,De KLM moet niet in blinde paniek gaan ingrijpen'', meent E. Aarts van de CNV Bedrijvenbond. ,,Dat zou in de toekomst ook averechts kunnen werken. Straks heeft de matschappij weer gekwalificeerd personeel nodig en dan zal het op de krappe arbeidsmarkt moeilijk zijn om die mensen weer aan te trekken.''

H. Popelier van de vakbond voor cabinepersoneel VNC ziet ook geen reden voor paniek: ,,De KLM heeft genoeg geld op de bank om tijdelijk een tegenvaller op te vangen. Wel is het beter om het dak te repareren voor het gaat regenen.'' Volgens Popelier had topman L. van Wijk niet over gedwongen ontslagen moeten praten. ,,Dat maakt veel mensen onzeker en stimuleert de motivatie niet. Het zou veel beter zijn als hij gezegd had dat hij zijn stinkende best zou doen om die ontslagen te voorkomen.''

Tien jaar geleden stond de KLM er in feite veel slechter voor dan nu en toen koos toenmalig topman P. Bouw voor een vlucht naar voren: een sterke uitbreiding bij gelijkblijvende personeelsaantallen maakte het bedrijf weer winstgevend. Ook daarna nog combineerde de KLM kostenbesparingen met verdere groei.

,,Die weg is nu geen optie'', meent Popelier. ,,Toen kon de KLM als eerste vernieuwingen doorvoeren en zo marktaandeel winnen. Inmiddels hebben de belangrijkste concurrenten die truc gekopieerd.'' De KLM is overigens niet de enige die in de problemen zit. British Airways zal binnenkort het verlies van 6000 arbeidsplaatsen aankondigen, verwachten analisten.

De grote boosdoener was in het laatste kwartaal van vorig jaar de kerosine. Terwijl de KLM nauwelijks meer heeft gevlogen dan een jaar eerder, betaalde zij 41 procent meer (405 in plaats van 288 miljoen) voor haar brandstof. Terwijl de omzet met 8 procent steeg nar 3,4 miljard gulden, verergerde het nettoverlies daardoor toch van 29 naar 39 miljoen gulden. Als de verkoop van een belang in het automatiseringsbedrijf Equant niet 125 miljoen zou hebben opgeleverd, zou het resultaat er bovendien nog velen malen slechter hebben uitgezien.

Voor de nabije toekomst verwacht de KLM geen verlaging van de kerosineprijs. Wel hoopt zij dat internationaal een kerosinetoeslag op de ticketprijzen kan worden afgesproken.