Strijden tegen de vele dichte deuren

Als het gesprek begint, ratelt net de fax. ,,Een interview? Laat ze een poepie ruiken! Veel liefs, Marion'', leest Ina Worrell (49) voor. ,,Wat lief, hè, daar is Marion nou zo goed in. Dat heb je gewoon nodig. Zo'n steuntje in de rug. Daar is onze stichting ook voor.'' Samen met Marion Swinkels heeft Ina Worrell in december de stichting 'Moeders tegen incest' opgericht.

Eerste pinksterdag van afgelopen jaar had Ina Worrell een etentje georganiseerd. Om iedereen te bedanken die na haar echtscheiding geholpen had met verhuizen. ,,Vijfentwintig mensen. Ik had tafels gehuurd, mooi gedekt.'' Tijdens het etentje merkte ze al dat haar dochter Esther erg onrustig was. De gasten waren nauwelijks weg, of Esther raakte totaal overstuur. ,,Ze schreeuwde, schopte, sloeg, was helemaal hysterisch'', vertelt Ina. ,,Ik stond bij die deur'', wijst ze ,,en had een leren broek en van die zware schoenen aan, maar ik moest mij schrap zetten om overeind te blijven. Ze riep dat hij moest ophouden. Ze wilde niet meer. Hij moest haar met rust laten. Ze dacht dat ik haar broer Mark was.'' Mark had haar jarenlang misbruikt, maakte Esther duidelijk. Ina geloofde het meteen. ,,Zo'n aanval was niks voor haar. Ik vertrouw Esther blindelings.''

Ina probeerde Esther wat te kalmeren en lichtte daarna haar ex-man Richard in. ,,Ik was heel erg geschrokken, maar hij zei alleen: 'Er is ook altijd gezeik bij jou' en ging doodleuk weer naar bed.'' Volgens Ina pas na lang aandringen, kwam Richard die avond toch nog langs en belde Mark om opheldering. ,,Mijn zoon ontkende niet. Ik hoorde Richard het gesprek afsluiten met 'hoe kan je dat nou doen. We zien je wel voor de rechter.' Nou, dat gaat wel gebeuren, maar het is allemaal heel anders gelopen dan we dachten.''

De pinksterdagen zaten Ina en Esther verdwaasd op de bank. ,,Met koffie en sigaretjes. We mochten pas na Pinksteren aangifte doen, maar toen werden we weer weggestuurd. Esther moest er nog eens goed over nadenken, vonden ze. Uiteindelijk heeft ze pas 's zomers aangifte gedaan.''

Mark had eerder gokproblemen. Daar had Ina weinig moeite mee, zegt ze. ,,Ik koop zelf ook wel eens een kraslot en ik doe mee met de staatsloterij. Hij pakte geld uit mijn portemonnee en mijn spaarvarken. Maar de deur bleef voor hem op een kier.'' Nu wil ze niets meer met hem te maken hebben. ,,Het is mijn zoon, maar ik heb er geen moeite mee als hij wordt gestraft. Mensen begrijpen dat soms niet. Maar Mark heeft iets gedaan, dat tegenover niemand te verantwoorden valt. Mijn zoon verdient straf, als ieder ander. Ik ben daar keihard in, ook voor mezelf.''

Op de kast staan foto's in lijstjes: de hond, Esther, Ina. Boven de blauwleren bank hangt een portret van een jonge vrouw met een aarzelende glimlach. ,,Dat is ze.'' Ina vermoedde nooit dat er iets mis was. Esther en Mark waren gewone kinderen. ,,Ze hadden wel eens ruzie of geheimpjes voor papa en mama, maar dat hebben alle broers en zussen wel. Richard heeft hen, hoorde ik later, eens samen in bed gezien. Is hij zo naïef geweest, vraag ik me dan af. Ik had zelf dan de één op een matrasje naast het bed gelegd. Achteraf denk ik wel: ik heb Mark eigenlijk niet goed genoeg gekend.''

Mark heeft bij de politie bekend en Esther heeft die bekentenis gelezen. Ina weet alleen dat Mark zijn zus van haar zevende tot haar twaalfde heeft misbruikt. ,,Ik heb de bekentenis niet gelezen, omdat ik dan niet meer voor de rechter zou kunnen getuigen.'' Haar ex-man en zijn familie, die het wel hebben gelezen, nemen Mark in bescherming. ,,Ze vinden het gezeik en geloven Esther niet. Bij hen is Mark de brave jongen. Onbegrijpelijk. Laatst wilde ik met de vriendin van mijn ex-man praten, was daar net een verjaardag aan de gang. En wie staat daar gezellig in de keuken: Mark. Mijn ex-schoonouders waren er ook. Terwijl ze allemaal weten wat er is gebeurd.''

Van Slachtofferhulp kregen Ina en Esther goede begeleiding. Maar bij het Fiom (een instantie voor onder meer hulpverlening bij seksueel geweld) werd Esther na twee gesprekken naar huis gestuurd. ,,'Ze vonden dat het wel goed met me gaat', zei mijn dochter. Ik geloofde mijn oren niet.'' Toen Ina het Riagg belde om begeleiding, vroeg een vrouw of Esther zelf niet kon bellen. ,,Nee, dat kon mijn dochter niet'', zegt Ina resoluut.

Maar het kwaadst is ze op justitie. Hoewel Mark volgens haar een volledige bekentenis heeft afgelegd, werd de zaak geseponeerd. ,,Omdat het misbruik zich in beperkte (familie)kring had afgespeeld, mijn zoon toen minderjarig was en er volgens de officier weinig kans van herhaling was, zou het niet in het belang van de gemeenschap zijn om tot vervolging over te gaan.''

Twee, drie weken geleden heeft ze haar zoon voor het eerst weer gebeld. ,,De muren kwamen op me af. Ik was zo ontzettend pissig. Mark zei dat ze hem hadden gezegd dat justitie niets kan beginnen met zijn bekentenis. Toen ik zei dat de zaak wordt heropend, hing hij direct op. Gelukkig hebben wij een goede advocaat, maar alles duurt zo vreselijk lang.''

Een paar maanden geleden zag Ina Marion Swinkels op de televisie, die vertelde over haar ervaringen nadat haar dochtertjes door haar man waren misbruikt. ,,Na lang aarzelen belde ik haar. Het klikte meteen.'' Samen richtten ze de Stichting Moeders tegen incest op, om te strijden tegen de volgens hen vele dichte deuren die slachtoffers en hun naasten tegenkomen die de daders veroordeeld willen zien.

Ina is intussen hele dagen in de weer voor de nieuwe stichting. Ze biedt slachtoffers en hun naasten een luisterend oor, geeft informatie of gaat mee naar bijvoorbeeld een bureau jeugdzorg. ,,Wij willen dat de officieren van justitie die denken dat ze dergelijke zaken niet kunnen winnen en andere instanties nu eens gaan nadenken over wat misbruik inhoudt voor een dochter, een moeder. Wij zijn slachtoffers, niet de daders.''

De straffen voor incest zijn veel te laag, meent Ina. ,,Niks geen 20 uur dienstverlening. Op water en brood moeten ze.'' Ze hoopt op steun vanuit de Tweede Kamer. ,,Wij zijn het spuugzat. Met iedereen die dit meemaakt, willen we een vuist maken. Dergelijke zaken mogen niet zomaar worden geseponeerd.''

Ina heeft zichzelf nooit iets verweten. ,,Ik heb geen schuldgevoelens, daar schiet niemand iets mee op. Het is mij niet aan te rekenen. Maar ik heb lang geaarzeld of ik het de buurvrouw zou vertellen.'' Voor het eerst stokt haar stem even, lijkt ze minder hard. ,,Mijn zoon was jarenlang oppas van haar kinderen. Ik kwam haar in het winkelcentrum tegen. Ze vond het heel dapper dat ik het haar toch vertelde. Langzaamaan zal ze haar kinderen eens voorzichtig wat vragen stellen. Ik hou mijn hart vast.''

De namen Esther, Mark en Richard zijn gefingeerd.