Heimwee naar Koppejan?

Zelfs in het rampjaar 1966, toen de Nederlandse samenleving geplaagd werd door bouwvakkersrellen, een bestorming van De Telegraaf en happenings bij het Lieverdje, werd de Amsterdamse politiecommandant Koppejan nog met hoon overladen, omdat hij al te heetgebakerde Vietnam-demonstranten per busje een eind buiten de stad verplaatste. Heimelijk zullen heel wat Nederlanders zich over deze aanpak in de handen hebben gewreven. Maar in de officiële commentaren overheerste toch het oordeel dat het geen pas gaf demonstranten als notoire relschoppers op de 'methode-Koppejan' te onthalen.

Inmiddels leven we in het jaar 2000 en blijkt de Nederlandse samenleving in veel opzichten deze schaamte royaal te boven te zijn gekomen. Mede met het oog op het komende voetbalfeestje Euro 2000 krijgt de politie een reeks bevoegdheden toegespeeld waar Koppejan in zijn jaren alleen maar van kon dromen. Zo ging de Kamer vorige week akkoord met een wijziging van het Wetboek van Strafrecht op grond waarvan voortaan niet alleen de relschoppers onder de demonstranten kunnen worden opgepakt, maar ook zij die er ogenschijnlijk iets mee te maken hebben. Op grond van een overeenkomst van 'uiterlijk en kleding, meejoelen en het geven van steun en proviand aan de geweldplegers'.

Bovendien wil minister Peper ook nog eens de Gemeentewet wijzigen, zodat burgemeesters de bevoegdheid krijgen ordeverstoorders twaalf uur in bestuurlijke detentie te houden tijdens grootschalige evenementen. Dat is nog niet alles. Vrijdag lieten de ministers Peper en Korthals de Kamer ook nog eens weten dat zij de politie meer bevoegdheden willen geven om op wapens te controleren. Dit moet bij Euro 2000 bruikbaar zijn.

Zelfs minister Korthals moest vorige week in de Kamer toegeven dat het 'vrij ver gaat'. Daarmee is weinig miszegd: het gaat inderdaad vrij ver vanwege de enkele aanwezigheid bij onlusten het risico te lopen opgepakt te worden. In de praktijk zal het wel niet zo'n vaart lopen en misschien moeten we dit risico met het oog op Euro 2000 voor lief nemen. Maar ondertussen blijft de politie ook daarná over die bevoegdheden beschikken.

Die wetenschap is er de oorzaak van dat we zelfs met enig heimwee terugdenken aan het kritisch bewustzijn waarmee Koppejan in zijn dagen werd geconfronteerd.