Nieuwe biotechnologie: hoop en vrees

De wereldvoedselorganisatie FAO van de Verenigde Naties in Rome houdt dezelfde prognoses aan als op deze kaart. Deskundigen Hartwig Dehaen en Jelle Bruinsma van de FAO-onderzoekseenheid wijzen vooral op het probleem van de ondervoeding. De doelstelling van de wereldvoedseltop in 1996, namelijk halvering van het aantal ondervoede mensen tot 400 miljoen tegen het jaar 2015, wordt bij lange na niet gehaald. Volgens de huidige trends vermindert het aantal jaarlijks met slechts acht miljoen. In 2015 zou het totaal dan uitkomen op 638 miljoen mensen, die kampen met ondervoeding en honger.

In 1999 leden 790 miljoen mensen aan ondervoeding. Voor 34 miljoen bewoners van meer welvarende, geïndustrialiseerde delen van de wereld en landen met een overgangsregime gold een chronische voedselonzekerheid. Driekwart van hen, ongeveer 26 miljoen, woont in Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie. De ontwikkelingen in de jaren negentig waren weliswaar bemoedigend, maar verre van bevredigend, stellen de FAO-deskundigen.

Tweederde van de ondervoede mensen woont in Azië en het gebied van de Grote Oceaan. Alleen al India telt meer ondervoede inwoners dan het hele Afrikaanse continent beneden de Sahara. Maar Azië boekt veel meer vooruitgang in het terugdringen van de honger dan Afrika. Tussen 1980 en 1996 was in 28 Afrikaanse landen zelfs sprake van een verslechtering van de voedselsituatie. Dat betrof vooral Centraal- , Oost- en Zuidelijk-Afrika.

De ontwikkelingen in de biotechnologie, ook al betekenen ze een verbetering van de voedselproductie, worden niet met onverdeeld enthousiasme begroet. Consumenten en milieuorganisaties, maar ook regeringen stellen zich steeds kritischer op omdat de gevolgen voor mens, dier en milieu op de langere termijn onbekend zijn.

De vooral Amerikaanse - multinationals die zich bezighouden met biotechnologie, worden met argusogen bekeken. Deze argwaan wordt gevoed doordat deze snel voortschrijdende techniek in handen is van slechts een paar bedrijven. Men is bang dat deze multinationals hun machtspositie en invloed misbruiken.

De voortschrijdende liberalisering van de wereldhandel maakt het ook steeds moeilijker om de grenzen te sluiten voor voedingsproducten, die niet gewenst zijn omdat ze op een bepaalde manier zijn bewerkt of gemanipuleerd.