Zaak-Pinochet

,,Terugkeer van Pinochet naar Chili is zeker.'' Euforisch kopt de Pinochet-gezinde pers in Chili paginabreed dat het einde van het verplichte verblijf van hun held in Londen nabij is. Van een officiële voorbereiding op zijn terugkomst is in Chili evenwel niet veel te merken.

,,Hij zal zelf moeten bepalen onder welke omstandigheden hij terugkomt en aan welke onderzoeken hij zich wil onderwerpen'', antwoordde minister van binnenlandse zaken Raul Troncoso op de vraag wat er voor de terugkeer van de ex-generaal is geregeld. Volgens woordvoerster Sandra Escobar van het ministerie van defensie is het ,,waarschijnlijk dat de luchtmacht bereid is om iets voor te bereiden''.

Het enige onmiskenbare teken dat de autoriteiten bezig zijn met de terugkeer, is het toestel van de luchtmacht dat dinsdag richting Londen is vertrokken. Dat is inmiddels aangekomen op de Bermuda's. Het toestel, met medische apparatuur aan boord voor de behandeling van Pinochet, zou daar blijven tot Straw een beslissing heeft genomen.

Het is overigens onduidelijk of er nu één of twee vliegtuigen zijn ingeschakeld. Er gaan speculaties dat een tweede toestel klaarstaat op de Bahama's. Het zou de bedoeling zijn daarmee de pers en demonstranten af te leiden.

Ook organisaties van familieleden van vermoorde of verdwenen slachtoffers van Pinochet hebben nog niets voorbereid voor de dag van zijn terugkeer. ,,We hopen nog steeds dat hij daar blijft, en hebben nog niet willen nadenken over zijn terugkeer en wat we dan gaan doen'', zegt Viviana Diaz van de Vereniging van familie van vermisten. Vertegenwoordigers van zestig organisaties voor mensenrechten hielden gisterochtend een manifestatie voor het presidentieel paleis, om hun ongenoegen te uiten over de aanstaande beslissing van de Britse minister Jack Straw.

Met de terugkomst van Pinochet in het vooruitzicht zal een aantal zaken tegen hem in Chili op scherp worden gezet. Menigeen staat klaar om te testen hoever justitie wil gaan, zoals de juriste Carmen Hertz. ,,Op het moment dat Straw de terugkeer van Pinochet bevestigt, eisen wij hier zijn arrestatie voor zijn verantwoordelijkheid voor criminele activiteiten.''

Hertz, wiens echtgenoot werd vermoord tijdens de dictatuur, hoopt dat de zaken tegen Pinochet in Chili door de grote internationale aandacht een kans maken. Zij wijst erop dat justitie na de arrestatie van de generaal in elk geval in actie is gekomen tegen een aantal van zijn vroegere medewerkers, onder wie hoge officieren.

Ook Alicia Lira van de Familieleden van geëxecuteerde politieke gevangenen ziet vooruitgang. ,,Er zijn in de vijftien maanden sinds zijn aanhouding dingen gedaan waar voorheen tien jaar voor nodig waren.'' In Chili zelf lopen in totaal 57 aanklachten tegen de voormalige dictator.

Minder te spreken is Lira over de opstelling van de nieuwe president, Ricardo Lagos, die afgelopen zondag de verkiezingen won: ,,Hij gaat dezelfde regering leiden die al tien jaar aan de macht is, en die alles in het werk heeft gesteld om Pinochet terug naar huis te krijgen.''

Lira hoopt maar dat Lagos zondagavond de boodschap begrepen heeft toen zijn overwinningstoespraak herhaaldelijk werd onderbroken door spreekkoren. ,,Straf voor Pinochet'', riepen zijn aanhangers. De nieuwe president antwoordde dat ,,justitie haar werk moet doen.''

Ontslag van rechtsvervolging door Straw op basis van Pinochets slechte gezondheid heeft op de Chileense zaken geen invloed, omdat het land een dergelijke clausule niet kent. ,,De enige manier om te ontsnappen aan vervolging hier, is door hem gek te verklaren'', zegt Carmen Hertz. Ze gaat er niet vanuit dat de advocaten van Pinochet het daarop laten aankomen.