Veel te weinig tramconducteurs

Weinig is Amsterdamse tramconducteurs te gek om hun baan aan te prijzen. Als een levende tram loodsen twee van hen de bezoeker aan een wollen sjaal over de banenbeurs 'Werken aan veiligheid', zaterdag in het Olympisch stadion. ,,Ah, heb je er weer één?'', informeert een standhouder van een commercieel beveiligingsbedrijf.

In de strijd om de schaarse werknemers moet het GemeenteVervoerbedrijf (GVB) er hard aan trekken. Het loopt zaterdagochtend nog niet storm op de banenbeurs, maar de gewone beveiligingsbedrijven trekken meer belangstelling dan de conducteurs.

Conducteur Maureen Panka zit nu drie jaar op de tram en doet daarnaast aan promotie van haar beroep. ,,We staan overal, op de huishoudbeurs, in de stadsbladen, er zijn acties in de stadsdelen, spotjes op AT5. We krijgen veel positieve reacties, maar vaak vinden mensen wel dat het salaris wat meer had mogen zijn.''

Tramconducteurs vallen onder de 'instroom-doorstroomregeling', ofwel de voormalige Melkertbanen. Ze verdienen maximaal iets meer dan het minimumloon. Voor de baan komen alleen werklozen in aanmerking die langer dan een jaar zonder baan zitten. Er is veel belangstelling voor de baan, maar wie nog maar kort werkloos is, valt onherroepelijk af. Daarnaast wordt het steeds moeilijker in de groep langdurig werklozen nog geschikte kandidaten te vinden.

Vierduizend mensen meldden zich vorig jaar aan, zegt P. van Dam, adviseur werving en selectie van het GVB. Slechts 100 kwamen er door de selectie heen. Een deel is niet lang genoeg werkloos. De meeste andere gegadigden struikelen over een gebrek aan sociale vaardigheden en onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal.

Inmiddels wordt het tekort aan conducteurs steeds nijpender. Van Dam: ,,We hebben nu 700 conducteurs in dienst, 300 plaatsen staan open. Er zijn het afgelopen jaar 100 conducteurs doorgestroomd naar een andere baan binnen het bedrijf, veelal als trambestuurder. Dat is natuurlijk heel mooi, dat is de bedoeling van de regeling. Maar het wordt wel steeds moeilijker als de instroom achterblijft.''

Pogingen van het GVB om, samen met het Haagse en Rotterdamse vervoerbedrijf, van het conducteurschap een gewone baan te maken, zijn vooralsnog mislukt. Minister Netelenbos van verkeer voelt daar niet voor. Wel is er eenmalig voor 2000 10 miljoen gulden beschikbaar.

Niettemin komt het moment dichterbij dat er conducteurs van de tram afgehaald moeten worden, denkt Van Dam. ,,Nu zitten op 11 van de 17 lijnen in Amsterdam conducteurs. De bedoeling is dat alle lijnen bemand worden. Maar het is eerder zo dat we binnenkort moeten 'verdeconducteuren'. Misschien wordt de politiek dan wel wakker.''