De Poolse seksuele moraal is vrij, maar de bordelen blijven illegaal

Nederland heeft het bordeelverbod opgeheven. Dat bericht was voor de Poolse radio opmerkelijk genoeg om het nieuws over de eigen presidentsverkiezingen en de revolutie in Joegoslavië een paar minuten naar de achtergrond te verdringen. Er klonk een lichte toon van sensatie in de stem van de radiocommentator, toen hij meldde dat koningin 'Beatrieks' de wet had bekrachtigd. Een heuse koningin die haar goedkeuring hecht aan het bestaan van bordelen. Onvoorstelbaar, vinden de Polen.

De 'dames van de weg' zorgen voor ophef in het land. Tijdens het pelgrimseizoen trokken onlangs duizenden jonge Polen naar de Zwarte Madonna van Czestochowa. Volgens de Poolse bisschoppen werd het sacrale karakter van het bezoek aan de 'Koningin van Polen' verstoord door de talrijk aanwezige prostituées. De politiek verhoorde het verzoek van de clerus en liet de politie de bermen schoonvegen.

De actie past in het beleid van de Poolse regering, die sinds enkele maanden geheel bestaat uit ministers van de conservatief-katholieke Verkiezingsactie Solidariteit. Onder hen bevinden zich enkele strijdlustige hoeders van de katholieke moraal. Zij zorgden er eerder dit jaar voor dat pornografie bij wet verboden werd.

Het eerbiedwaardige parlement verdiepte zich bij deze gelegenheid in de details rondom de vraag wat wel en wat geen pornografie is, om uiteindelijk de rechterlijke macht op te schepen met een onwerkbare definitie. Uiteraard hoeden de moraalridders ook over de strenge abortuswetgeving die ieder jaar vele jonge vrouwen over de Tsjechische grens jaagt.

Maar de katholieke theorie wijkt in de praktijk nogal af van de alledaagse seksuele moraal. Zo wijdde het weekblad Polityka enkele maanden geleden een speciaal onderzoek aan het fenomeen 'gezelschapsbureau'. Deze bureau's bieden hun diensten aan middels krantenadvertenties en minifoldertjes achter de ruitenwissers van geparkeerde auto's. Officieel gaat het relaxen van de klant niet verder dan massage, maar in de praktijk zijn de bureaus gewoon bordelen. Het bestaan van bordelen gaat geruisloos samen met de luid gepredikte moraal. In tegenstelling tot het protestantse Nederland leidt de liberale praktijk in Polen niet tot de logische consequentie het bordeelverbod maar op te heffen.

Dat hoeft ook niet, want de gezelschapsbureaus staan keurig vermeld in het bedrijfsregister en betalen gewoon belasting. Hoe de Poolse fiscus hun inkomsten controleert blijft raadselachtig, temeer daar er zaken worden gedaan met de eigenaren en niet met hun werkneemsters. Het organiseren van prostitutie is strafbaar, niet het uitoefenen ervan, aangezien iedereen volgens de Poolse wet naar eigen goeddunken over zijn of haar lichaam kan beschikken.

Het artikel in Polityka verscheen tijdens in heetste uren van het pornografiedebat, maar had geen enkel effect op het verloop ervan. Ook langs de wegen rond Czestochowa staan weer evenveel hoertjes als voor de schoonveegactie. De pelgrims zijn vertrokken en de dames zijn teruggekeerd op hun oude stek tussen de boerinnen die paddestoelen en bessen verkopen. En als straks de Poolse winter doet wat geen enkele politie-actie vermag, trekken de liftsters zich terug in de warme bescherming van de gezelschapsbureaus.