Professor Farmer en de pil

Het gezaghebbende medisch-wetenschappelijke tijdschrift The British Medical Journal (BMJ) heeft excuses aangeboden aan zijn lezers. ,,We hebben zwak gehandeld bij het beoordelen en publiceren van de studie van prof. Farmer.'' Aldus redacteur Richard Smith in een ongebruikelijk schrijven in het nummer van deze week.

De studie van Farmer werd in augustus geplaatst en zorgde toen voor ophef. Er zou uit blijken dat de derde generatie pil nauwelijks méér risico op trombose geeft dan de oudere anticonceptiepillen. Opmerkelijk, gezien het groeiend aantal wetenschappelijke onderzoeken waarin de trombosegevaren van de derde generatie pil wél worden aangetoond. Het artikel van Farmer, gebaseerd op een analyse van Britse huisartsgegevens, leek die consensus te ondermijnen. Maar de drie grote pilfabrikanten die deze studie sponsorden, zouden de resulaten hebben beïnvloed, werd al meteen aangevoerd door wetenschappers.

Daarin hebben zij mogelijk gelijk. Farmer en zijn collega's blijken de informatie uit het gegevensbestand selectief te hebben gebruikt, schrijft Richard Smith in zijn mea culpa. ,,We accepteerden het stuk zonder het nog eens naar de beoordelaars en naar onze statisticus te sturen. Dat hadden we wel moeten doen, omdat de auteurs in een nieuwe versie van hun artikel het aantal deelnemers aan de studie met een derde hadden verminderd.''

Het artikel van Farmer telt zo bezien niet meer mee in het verhitte debat over de voor- en nadelen van de derde generatie pil, waarvan de uitkomst tot deze zomer telkens was: de vrouwen die deze anticonceptiepil slikken, hebben een tweemaal verhoogd risico op diep-veneuze trombose. Natuurlijk horen pilfabrikanten dit niet graag. Helaas voor hen blijkt dit risico opnieuw uit een -niet gesponsord- onderzoek. Voor dezelfde editie van het BMJ van deze week zijn wederom de Britse huisartsgegevens geanalyseerd. En daaruit komt wederom dat nare neveneffect van de derde generatie pil naar voren.

Overigens blijkt datzelfde Britse databestand nog een derde keer te zijn gebruikt voor onderzoek. Opdrachtgever: een farmaceutisch bedrijf. Uitkomst: nooit gepubliceerd...