Blubberig bouwen onder waterpeil

Het is al een gevleugeld grapje onder bouwvakkers: 'laat de vorst maar beginnen, dan krijgen we schaatsen'. Mocht er dan nog gewerkt worden, dan kunnen ze de huizen in ieder geval met droge voeten in.

Maar nu serieus. Velen vrezen de eerste vorst. Omdat veel bouwplaatsen extreem nat zijn, zullen er, als de winter doorzet, spiegelgladde vlakten ontstaan. ,,Het is nu al gevaarlijk'', waarschuwt Henk Snip, terwijl hij de weg wijst in de blubberige nieuwbouwlocatie Nieuw Terbregge bij Rotterdam. ,,Gisteren zijn kinderen hier diep weggezakt. 't Is dat we het zagen.''

Snip wijst op zijn broek, die er ,,nu nog christelijk uitziet''. Omdat hij nu vaak bewoners van net opgeleverde huizen bezoekt, doet hij zijn best nog een beetje fatsoenlijk voor de dag te komen. ,,We doen natuurlijk onze laarzen of schoenen uit. Maar zelfs dan: de bagger zit tot in je sokken. Daar kan je geen nieuwe vloerbedekking mee betreden.''

Als Nieuw Terbregge klaar is, bestaat het uit zes kleine eilanden, die door singels zijn omgeven. De huizen van twee eilanden zijn net opgeleverd -daar zijn de singels ook al klaar. ,,Elke keer dat zo'n singel wordt uitgegraven, is het één grote bende. Dat betekent weer veel extra blubber'', merkt Snip.

Nieuw Terbregge is slechts een van de vele bouwplaatsen waar werknemers moeten ploeteren in water, modder en drab. Dat komt niet alleen door de vele regen van dit najaar. Was het maar zo, dan waren de problemen tijdelijk en beter te overzien. ,,Veel Vinex-locaties worden zo in de weilanden gebouwd'', verklaart H. de Laat, bestuurder van de regio west van de bouwbond FNV. ,,De grond wordt niet meer opgehoogd en het waterpeil niet verlaagd. Wij krijgen dagelijks klachten van werknemers die het zat zijn om tot hun knieën weg te zakken. Ze worden doodmoe van het lopen in de modder.''

Binnenkort komen vertegenwoordigers van werknemers- en werkgeversorganisaties, projectontwikkelaars, gemeenten, waterschappen, en de ministeries van sociale zaken en Vrom bijeen om over de wateroverlast te praten. Ook directeur Jan Fokkema van de Neprom, de koepel van projectontwikkelaars, vermoedt dat de oorzaken structureel zijn. ,,De nieuwe locaties zijn vaak lastiger om op te bouwen dan de bestaande, omdat ze lager zijn gelegen. Ook is het beleid gericht op duurzaam bouwen: de wijken moeten tegenwoordig zo goed mogelijk op hun natuurlijke omgeving aansluiten, dus bijvoorbeeld niet ingrijpen in het waterpeil, en bestaande kwelstromen in stand houden.''

In het kader van duurzaam bouwen worden vaak slenken of wadi's gegraven om het regenwater op te vangen. Ook dit zou de grote hoeveelheden water kunnen verklaren. De ontwikkelaars en de bouwers vinden het te vroeg voor conclusies, maar erkennen de noodzaak gezamenlijk over de nijpende situatie te praten. ,,Er is niet één partij verantwoordelijk'', zegt H. Heutink van de aannemerskoepel NVOB. ,,We moeten samen tot oplossingen komen. Er wordt al gezegd dat een waterverlet nog belangrijker dan vorstverlet zou zijn.''

,,Dat is juist het probleem, dat er zoveel partijen bij betrokken zijn'', ervaart uitvoerder Jan van Kruil op Nieuw Terbregge. ,,De aannemer schuift het door naar de bouwer, die weer naar de gemeente, enzovoorts.'' In de bouwkeet pakt hij dikke ordners erbij. Nieuw Terbregge, leest hij, ligt maar liefst 5,35 meter beneden het Nieuw Amsterdams Peil (NAP). De voetbalvelden van amateurclub Sparta liggen zo'n twee meter hoger. ,,Toen het laatst zo regende, liep er een grote vloedstroom van de velden naar de huizen'', vertelt Van Kruil. ,,Het is een kunst om de materialen naar de woningen te krijgen. En om ze droog te houden.''

Op de eilandjes in aanbouw, ligt voor elk huis een plank waarover de bouwvakkers 'droog' naar binnen lopen. Noodgedwongen leggen ze de bruggetjes zelf neer, evenals de pallets op plaatsen waar het echt te zompig is ,,Het helpt maar even'', treurt Snip. ,,Als je vijf keer over zo'n pallet loopt, is die alweer veel te glad.''