'Ik hoop dat de islam net zo verlept als het christendom'

,,Niet op reageren, Lena.'' Deze gevleugelde woorden van de Amsterdamse orgeldraaier Willem Parel zijn voor de socioloog prof. dr. Abram de Swaan een geschikte leidraad voor zijn houding tegenover de culturele uitingen van nieuwkomers in de Nederlandse samenleving.

De Swaan, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), heeft het niet op de groepsculturen van migranten en liet dat dinsdagavond, tijdens een debat over multiculturalisme en de islam in Amsterdam, duidelijk merken. ,,Liever een opvanghuis voor van hun geloof gevallen mohammedanen dan nog eens een moskee of gemeenschapscentrum waar imam en ouderling de dienst uitmaken.''

De godsdienstwetenschapper prof. dr. Peter van der Veer stond lijnrecht tegenover De Swaan. Volgens Van der Veer is het naast elkaar bestaan van verschillende culturen niet alleen een feit, maar verdienen de verschillende groepsculturen van migranten ook steun van de overheid. De Nederlandse samenleving heeft daar met haar geschiedenis van verzuiling een lange ervaring mee. Van der Veer is dan ook een groot voorstander van de bekostiging door de overheid van bijvoorbeeld islamitisch onderwijs. Hij steunt ook het streven van staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) om de etnische diversiteit van het culturele aanbod via subsidies te stimuleren.

De Swaan zag uiteraard geen rol weggelegd voor de overheid bij het bevorderen van ,,Turks volksdansen en Marokkaanse couscousbereiding''. Ook het stimuleren van religieuze groepsvorming is hem een gruwel. ,,Ik hoop dat de islam hier net zo snel verlept als het christendom.''

Leiders van minderheden overdrijven volgens De Swaan de eigenheid van hun groep, om zo te voorkomen dat hun mensen te gemakkelijk in de cultuur van de meerderheid worden opgenomen. Daar moeten ,,gevestigde Nederlanders'' niet intrappen, waarschuwt hij.

Van der Veer, ook hoogleraar aan de UvA, vond dat zijn collega ten onrechte termen van een meerderheidscultuur tegenover de culturen van minderheden hanteert. ,,Culturen zijn geen volledig van elkaar te onderscheiden eenheden'', benadrukte hij. Door de vervaging van grenzen tussen naties en culturen is er volgens hem geen sprake meer van een duidelijk te definiëren meerderheidscultuur.