De bonnen zelf hoeven niet

Minister Peper (binnenlandse zaken) hoeft zijn bonnen en nota's nog niet openbaar te maken. Wel moet hij inzage geven in de declaraties die hij als minister heeft ingediend. Dit heeft de Raad van State gisteren besloten.

Journalist Dick Berts, die via de wet openbaarheid van bestuur (wob) inzage wil krijgen in het declaratiegedrag van Peper als minister van binnenlandse zaken, werd door de Alkmaarse rechtbank in het gelijk gesteld. Via een verzoek tot voorlopige voorziening is de minister er nu in geslaagd zijn bonnen in de schoenendoos te houden.

De voorzitter van de Raad van State vindt dat uit gegevens over plaats en tijd van samenkomst en menukeuze geen informatie over beleid kan worden afgeleid. Bovendien betwijfelt hij of het belang van het verstrekken van de informatie opweegt tegen de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van de minister.

Op de declaraties, die minister Peper ter inzage moet aanbieden, mag hij gegevens over gesprekspartners, plaats, tijd en menukeuze wegstrepen. De uitspraak heeft een voorlopig karakter. Op 28 maart houdt de Raad van State een hoorzitting. De definitieve uitspraak volgt later.

Peper is tevreden. ,,De minister heeft geen moeite met het openbaar maken van het totaalbedrag'', zegt zijn woordvoerder. ,,Het gaat om een principekwestie. De bescherming van de persoonlijke levenssfeer komt in het geding. Die mening werd door het hele kabinet gedeeld.''

Agnes Kant (SP) vindt dat privacy niet in de weg mag staan als het gaat om het achterhalen van het doel van het gesprek. ,,We moeten ervoor waken dat de controle van journalisten mogelijk blijft. Het bedrag van de declaratie en de gesprekspartner moeten openbaar blijven'', meent zij. ,,Maar misschien kan de wet op het gebied van privacy nader worden gespecificeerd. Ik kan me voorstellen dat iemand een dieet volgt en dat niet in de openbaarheid wil.''

Dick Berts noemt de uitspraak van de Raad van State ,,schrikbarend. Het kan toch niet zo zijn dat de staatskas het privédomein van de minister wordt. De politiek is het gevoel voor verhoudingen kwijt, ze kan niet meer aanvoelen wat een politieke zaak is.''

Minister Peper moet de declaratieformulieren binnen een week aan Berts overhandigen. Of de journalist iets aan de documenten heeft, weet hij nog niet. ,,Het ligt eraan wat er allemaal op de formulieren staat vermeld, maar zonder bonnen krijg ik nog geen goed zicht op het declaratiegedrag van de minister. Pas als ik alle details op tafel heb liggen, kan ik alles doorspitten.''

In de loop van dit jaar beslist de Raad van State of de minister ook de bonnen aan Berts moet geven. ,,Het klinkt misschien dramatisch, maar als ik geen gelijk krijg stap ik naar het Europese Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg. Het is toch eng dat de wob ter discussie wordt gesteld bij de eerste de beste keer dat het voor de politieke bovenlaag een beetje knelt. Naar mijn mening zit in Nederland net zo'n onbetrouwbaar stelletje als in Duitsland.''

,,Het is jammer dat journalist Berts niet heeft gevraagd naar een omschrijving van de gesprekspartners'', laat wob-deskundige Roger Vleugels desgevraagd weten. ,,Hij heeft wat krakkemikkig betoogd. De minister mag nu de namen van de gesprekspartners op de declaraties doorstrepen zodat niet meer te achterhalen is of het om privé-etentjes of beroepsmatige diners gaat. Ik zie de uitspraak van de Raad van State nu toch als een voorsorteren naar ongunstige tijden.''