Geweld slaat over naar Lombok en Sulawesi

Duizenden toeristen en christenen zijn gisteren het Indonesische eiland Lombok ontvlucht. Daar is het sinds maandag onrustig nadat bij onlusten drie mensen zijn gedood. President Wahid blijft volhouden dat hij de situatie in zijn land onder controle heeft.

Naar schatting 3500 toeristen en Indonesische christenen zochten een goed heenkomen op het nabijgelegen eiland Bali. Meutes moslims blokkeerden later op de dag de wegen op Lombok naar de veerboten. Ondanks de aanwezigheid van honderden leden van de oproerpolitie staken groepen rondtrekkende jongeren in de hoofdstad Mataram huizen en winkels in brand. Een van de grootste protestantse kerken werd geplunderd en onder gekalkt met leuzen als: 'Pas op dominee, moslims zullen je bloed drinken', en: 'Openbaar toilet'.

De onlusten braken maandag uit nadat een protestbijeenkomst van moslims over het aanhoudende geweld op de Molukken uit de hand was gelopen. Het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag raadt Nederlanders af naar Lombok te reizen.

Nu de onrust ook het slechts dertig minuten verwijderde eiland Bali is genaderd, wordt de Indonesische toeristenindustrie direct bedreigd. Het instorten van het toerisme betekent een harde klap voor de economie, die juist weer wat herstelt van de zware Aziatische crisis van de afgelopen jaren. De beurs in Jakarta kelderde gisteren met 4,3 procent op het nieuws van het zich verspreidende geweld. Ook de roepia daalde in waarde.

In Zuid-Sulawesi, de Oost-Javaanse stad Solo en Jakarta werd gisteren gedemonstreerd. President Wahid bezwoer buitenlandse journalisten dat hij alles onder controle heeft. ,,Crisis? Welke crisis?'', vroeg het staatshoofd. Hij zegt precies te weten wie de onrust voeden: ,,Een minderheid, iedereen kent hen. Hoe meer geweld zij veroorzaken, hoe meer het volk hen haat. Het werkt niet, ik weet het zeker.''

Niettemin kondigde hij aan dat de grens is bereikt voor zijn regering. Die gaat hard optreden. Dat moet ook wel: de buitenlandse investeerders blijven weg. Die heeft Indonesië, én Wahid, hard nodig. Wil hij zijn hoofd boven water houden dan zal hij zijn onderdanen toch iets te bieden moeten hebben.

Het is overigens de vraag hoe de president zou willen ingrijpen. Tot nu is duidelijk dat binnen het leger een aantal mensen Wahid tegenwerkt. Daarbij wordt gewezen op minister van defensie Wiranto, de voormalige stafchef. Hij ligt onder vuur omdat hij over de schreef zou zijn gegaan op Oost-Timor. Wahid zei gisteren dat Wiranto moet vertrekken als de generaal inderdaad iets te verwijten valt.