Heilige deur met oecumenische krachten geopend

De oud-katholieke aartsbisschop van Utrecht A.J. Glazemaker, de anglicaanse aartsbisschop G. Carey en metropoliet Athanasios namens de oecumenische patriarch Bartholomeüs van Constantinopel hebben gisteren met andere eregasten van paus Johannes Paulus II de opening bijgewoond van de vierde en laatste 'heilige deur' in Rome. Het was de laatste plechtigheid ter opening van het 'heilig jaar 2000'.

Van de vier hoofdbasilieken van Rome was gisteren de Sint Paulus buiten de Muren, op de weg naar Ostia, de laatste waar de paus persoonlijk de 'heilige deur' opende. De beroemde duizend jaar oude, bronzen Byzantijnse poort, vijf meter hoog en drieënhalf meter breed, heeft net een grondige restauratie ondergaan.

Traditiegetrouw begint op 18 januari de internationale bidweek voor de eenheid van de christenen. Voor de gelegenheid was de Paulusbasiliek de plek om nu de viering van het jubeljaar een oecumenisch accent te geven. Meer dan twintig geestelijke leiders van andere kerken waren erbij; onder hen de Duitse bisschop Chr. Krause van de lutherse wereldfederatie. Gemist werd een hoge vertegenwoordiger van de Wereldbond van hervormde/ gereformeerde kerken en van de Italiaanse protestanten, die eerder al van hun reserves tegen het roomse spektakel en zijn aflaten lieten blijken.

De orthodoxe metropoliet Athanasios en aartsbisschop Carey duwden samen met de paus de deur open en knielden vlak naast hem neer. Met Kerstmis had de paus de beroemde heilige deur in de Sint Pieter al geopend, later gevolgd door die deuren van de Sint Jan van Lateranen en de Maria Maggiore. De vier zogeheten aartsbasilieken zijn de hoofddoelen van de pelgrims die in Rome de speciale aflaat van het heilig jaar willen.

,,Eenheid! Bedankt!'', riep de paus aan het einde van zijn toespraak; de toevoeging stond niet in het script. Hoge orthodoxe geestelijken in zwarte pijen kusten de paus op de wang of grepen zijn hand; onder de gasten van andere kerken ook een vertegenwoordiger van de patriarch van Moskou en de presidente van de Wereld-methodistenraad, de Amerikaanse Frances Alguire. In de plechtigheid vroegen de paus en andere kerkleiders symbolisch om vergeving voor de zonden tegen de christelijke eenheid. ,,Wij weten dat wij nog steeds verdeeld zijn, aldus de paus, maar wij hebben ons begeven op het pad dat leidt naar eenheid. Wij vragen Christus' vergiffenis voor alles wat in de kerkgeschiedenis zijn plan van eenheid heeft gelogenstraft.''

In de dienst waren lutherse en orthodoxen elementen ingevoegd. De gasten lazen bijbelgedeelten en citaten van vooraanstaande christenen uit de kerkgeschiedenis, onder wie de door de nazi's vermoorde Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer.

Voor aartsbisschop Glazemaker is het bezoek aan Rome de afsluiting van zijn werkzaamheden als president van de Unie van Utrecht, het internationaal verband van oud-katholieke kerken. Op 12 februari legt hij zijn bisschopsstaf neer en gaat hij met emeritaat. Hij is achttien jaar aartsbisschop van Utrecht geweest.