PvdA wil miljarden meer

Hoe tevreden mag een minister zijn als hij 1,4 miljard gulden uit het kabinet weet te slepen voor de problemen in het onderwijs, terwijl zijn collega op verkeer en water staat tien miljard mag stoppen in wegen en openbaar vervoer. PvdA-kamerlid Marleen Barth, onderwijswoordvoerder van de fractie, heeft daar, op de dag dat de Tweede Kamer de onderwijsbegroting gaat bespreken, wel een antwoord op. ,,Ja, minister Netelenbos (PvdA, red.) heeft het goed gedaan. Ze heeft veel ambitie aan de dag gelegd. Wij vinden dat het kabinet dezelfde ambities moet koesteren als het gaat om het onderwijs. Dat kan minister Hermans (VVD, red) zich aanrekenen. Hij is te weinig concreet. We willen dan ook van Hermans een concreet investeringsprogramma hebben voor het einde van het jaar.''

,,Laten er geen misverstand over bestaan, we zijn tevreden met die 1,4 miljard, maar het moet natuurlijk nog veel meer worden. We moeten perspectief bieden op de langere termijn. De mensen in het onderwijs begrijpen ook wel dat je niet in één keer alle problemen kunt verhelpen, maar er moet perspectief zijn dat er de komende jaren voldoende geld beschikbaar is om de problemen aan te pakken. Dat ontbreekt momenteel.''

Hoeveel geld moet onderwijs erbij hebben?

,,De PvdA heeft al eerder gezegd dat er 8,5 miljard gulden extra voor onderwijs moet worden uitgetrokken en dat vinden we nog steeds. Dat geld moet naar personeelsbeleid, achterstallig onderhoud aan schoolgebouwen en ict. Om docenten te ontlasten hebben we meer handen in de klas nodig, meer assistenten, conciërges en systeembeheerders.''

Minister Hermans ontvouwde vorige week zijn visie op de toekomst van het onderwijs. Meer autonomie voor scholen en het schrappen van knellende regels. Was u tevreden?

,,Nou daar staat weinig nieuws in, dat willen we allemaal. Het stuk geeft weliswaar een scherpe analyse van de problemen in het onderwijs, maar een concreet investeringsplan ontbreekt. Dat is de zwakte. Vorig jaar vroegen we al om een investeringsplan, maar we wachten er nog steeds op. Merkwaardig als je zelf aangeeft dat er problemen zijn en waar ze zijn. Dan ga je toch niet weer een rondje praten, zoals Hermans wil. Wat ik hem zou aanraden is om met minister Jorritsma van economische zaken te gaan praten over het aanspreken van het FES-fonds. Dit fonds is bestemd voor eenmalige, incidentele investeringen. Daar zitten overschotten in. Waarom zou onderwijs daaruit geen twee miljard gulden mogen krijgen. Achterstallig onderhoud is toch eenmalig?'

Herkent u zich in de liberale plannen van Hermans?

,,Iedereen denkt dat wij van de centrale regelgeving zijn. Maar de PvdA is al sinds jaar en dag voorstander van autonomie in het onderwijs. De vroegere minister Ritzen (PvdA, red) heeft dit gedaan met het hoger onderwijs, staatssecretaris Netelenbos gaf scholen in het voortgezet onderwijs de vrijheid hoe ze hun geld wilden besteden. Het is aan anderen om te zeggen of deze nota liberaal of sociaal-democratisch is, in ieder geval steunen wij deze lijn van Hermans én Adelmund. Wij zijn er al lang geleden mee begonnen.''

Mag een school docenten aantrekken op basis van ouderbijdragen?

,,Een ouderbijdrage mag alleen op basis van vrijwilligheid en afhankelijk van het inkomen. Van de ouderbijdragen in het basisonderwijs is 95 procent niet hoger dan 100 gulden per jaar, te besteden bijvoorbeeld aan Sinterklaas en schoolreisjes. Daar hebben wij niets op tegen. Wel zijn wij tegen de gedachte dat scholen hun beleid op ouderbijdragen zouden moeten baseren. Immers, dat kan ook helemaal niet als de ouderbijdrage vrijwillig is. Daar kun je geen leraren op aannemen. De opbrengst moet ten goede komen aan alle leerlingen binnen de school. De kwaliteit van het onderwijs mag je niet afwentelen op ouders en bedrijven, de minister blijft daarvoor volledig verantwoordelijk.''

,,Autonomie is prima, dat moeten we ook in het basisonderwijs zeker doen. Maar dan moet er wel geld bij voor bijvoorbeeld personeelsbeleid. Je mag geen armoede decentraliseren. Als we dit doen dan moeten we de scholen zeker een miljard geven voor goede arbeidsvoorwaarden. Als we dit niet doen en we zetten tegelijkertijd onze kaarten op private financiering, dan exporteer je het lerarentekort naar de arme scholen. En ik verzeker je, dat maken wij als partij niet mee.''

Er is veel kritiek geweest op staatssecretaris Adelmund, vooral met betrekking tot haar plannen voor het aanpakken van onderwijsachterstanden, ook vanuit uw fractie. Hoe beoordeelt u haar beleid nu?

,,Ze heeft zich gerevancheerd. Ook van haar verwachten we ambities om in het onderwijs te investeren. Haar onderwijskansen-plan raakte bij ons in de fractie en gevoelige snaar, omdat de fractie diep doordrongen is van de gedachte gelijke kansen voor iedereen. Adelmund heeft zich de kritiek ter harte genomen.''