Herfkens doceert Ballast Nedam goed gedrag

Minister Herfkens heeft ruzie met bouwbedrijf Ballast Nedam. Het concern heeft zich schuldig gemaakt aan ,,onbehoorlijk bestuur'' toen het met de regering van Wijdenbosch een contract tekende voor de levering van twee vaste oeververbindingen voor de Suriname- en de Coppenamerivier. Herfkens doceert corporate governance.

Voor het bouwbedrijf zijn de woorden van Herfkens beschadigend. Het bedrijf is zich van geen kwaad bewust. Er werd met een democratisch gekozen regering zaken gedaan, niet met een kolonelsregime, redeneert de bruggenbouwer. De aanbesteding geschiedde volgens de spelregels. Er waren vier gegadigden en Ballast Nedam kreeg de opdracht. Legaal, en niet met steekpenningen, zo laat woordvoerder W. Bolt weten. Toen geruchten over omkoping de ronde deden, besloot het bedrijf direct tot onderzoek. Dat leverde niets op. ,,We hebben goed werk afgeleverd, de bruggen zijn hartstikke goed. Als het nu ging over de vraag of die bruggen half in elkaar zakken...''

Bij het concern heerst ongeloof. ,,Er wordt een hele rare voorstelling van zaken gegeven. Die bruggen hebben echter een hele stevige impuls aan de economie van Suriname gegeven. En dat in een tijd dat niemand er enige economische activiteit ontplooide. In totaal zijn 1200 mensen in Suriname erbij betrokken geweest. We hebben alles in het land zelf gekocht. We zijn echt niet met een schip vol mensen en materialen naar de overkant gegaan. En toen Suriname niet kon betalen, hadden we het recht om ze met twee half afgebouwde bruggen te laten zitten. Dat hebben we niet gedaan: We hebben zelf financiering gezocht.''

Die impact op de Surinaamse economie wordt in Den Haag bestreden. Tien jaar geleden meldde Suriname zich ook al in Den Haag voor de twee bruggen. Toen echter concludeerde het Nederlands Economisch Instituut in Rotterdam, dat de bruggen uit economisch oogpunt niet verantwoord waren, zegt de woordvoerster van Herfkens. En dus ging er een negatief advies uit naar het departement in Den Haag: geen bemoeienis gewenst.

Maar wat verstaat Herfkens nu eigenlijk onder onbehoorlijk ondernemersgedrag? Het gaat, zo blijkt uit een nadere uitleg, om overtredingen van regels en wetgeving door de regering Jules Wijdenbosch. Het project is nooit door het parlement goedgekeurd en daardoor ook nooit in de landsbegroting opgenomen. En dat is strijdig met de Surinaamse grondwet, vindt Herfkens. Daarnaast is het project ook nooit aangemeld bij de Surinaamse rekenkamer en ook dat is in strijd met de Surinaamse regelgeving. Herfkens vindt dat met die wetenschap Ballast Nedam geen zaken had mogen doen met de regering Wijdenbosch. ,,Het ging om een zeer groot project in een totaal verarmd land'', is de stelling van Herfkens. Dus is er volgens haar sprake van slecht bestuur van de vorige regering en dito onbehoorlijk bestuur van het bedrijf. Zij wenst de nieuwe regering van Ronald Venetiaan dan ook veel succes toe als wordt besloten om het contract via de rechter aan te vechten.

Het is overigens maar de vraag of er een juridische grond is waarop de overeenkomst kan worden ontbonden. Het zal moeilijk te bewijzen zijn dat Ballast Nedam van zaken had moeten afzien omdat de andere contractpartij zich niet aan de regels hield.

Ruim 600 miljoen gulden aan verdragsgelden liggen er nog op Suriname te wachten. Geld dat nooit is uitbetaald omdat de relatie tussen Nederland en Suriname bekoelde. Die relatie lijkt na het recente bezoek van Herfkens aan Suriname aanzienlijk hartelijker en dus kan de geldkraan weer open. Ballast Nedam stelde voor om de resterende 50 miljoen gulden voor de bruggen af te trekken van het geld waar Suriname nog recht op heeft. Herfkens voelt daar niets voor omdat ze dan onbehoorlijk bestuur van een onderneming dekt. Suriname en Ballast Nedam moeten dat zelf maar uitzoeken.

Of die wens gehonoreerd wordt, is maar de vraag. Herfkens wil via een garantiestelling Suriname helpen aan een goedkope langlopende lening, waardoor vele dure kortlopende rekeningen kunnen worden afgelost. Zo kan het land op de begroting weer geld overhouden voor onderwijs en gezondheidszorg, redeneert Herfkens. Of voor de afbetaling van de bruggen, denken ze meteen in Amstelveen. Tot november 2003 moet maandelijks nog 1,5 miljoen gulden worden afgedragen. En aangezien geld zich niet laat oormerken, is de kans levensgroot dat uit de extra begrotingsruimte door de garantiestelling Herfkens uiteindelijk toch meebetaalt aan de bruggen.