Angelsaksische oren luisteren de wereld af

Hoelang de Verenigde Staten en Groot-Brittannië op grote schaal de hele wereld afluisteren, is niet bekend. Vast staat dat de twee in 1948 een akkoord sloten om op spionagegebied nauw samen te werken. Daar was alle reden toe. De Koude Oorlog was uitgebroken, de Russen bedreigden het vrije Westen.

Dat de Britten en Amerikanen niet slechts voor militaire doelen het telefoon-, fax- en daarna ook het e-mailverkeer aftapten wereldkundig gemaakt door een groep Britse onderzoekers. De samenwerking was uitgegroeid tot een compleet netwerk, Echelon, dat op terroristen en wapensmokkelaars joeg, en ook gevoelige bedrijfsinformatie uit andere landen opviste.

Details stonden in het boek 'Secret Power' (Geheime Macht) van Nicky Hager. Die sprak zo'n vijftig (oud-)medewerkers van geheime diensten, die met Echelon bekend waren, in het bijzonder in Nieuw-Zeeland. Dat land blijkt een soort onderaannemer, mét Australië en Canada. Staten die ooit deel uit maakten van het Britse rijk. Echelon is zo een Angelsaksisch systeem.

In rapporten die het Europees Parlement de voorbije jaren liet opstellen staat dat Echelon vooral intel-satellieten die de telefoonmaatschappijen in de meeste Europese landen voor telefoonverkeer gebruiken afluisteren. Dat zou in het Echelon-station in Morwenstow in Cornwall gebeuren. Kleinere satellieten werden gevolgd vanuit Echelon-punten in Menwith Hill in Yorkshire, en Bad Aibling in Duitsland. Ook zou met straalverbindingen worden ingebroken op gesloten netwerken.

De stations in Europa plukken, volkomen in het wilde weg grote hoeveelheden data uit de lucht en zeven daaruit, op grond van een reeks sleutelwoorden, waardevolle informatie. Van Groot-Brittannië gaan deze gegevens voor nader onderzoek per satelliet naar Fort Meade in de VS of naar een ander deelnemende land. Volgens de Britse krant The Sunday Times van 1998 zouden in Menwith Hill 1700 mensen werken tegen vierhonderd in de jaren tachtig.

De VS zouden afluisterstations hebben op onder meer Perto Rico, de post van Nieuw-Zeeland in Waihopai houdt de Stille Zuidzee in de gaten, die van Australië zit in Geraldton. De vijf landen omspannen zo de hele wereld.

Spionage via Echelon zou de Amerikanen in staat hebben gesteld miljardenorders weg te kapen voor de neus van grote Europese concurrenten. Het recente rapport somt een aantal voorbeelden op, ontleend aan onderzoeksjournalisten.

Het Franse Thompson verloor de opdracht voor een radar-systeem in Brazilië aan wapenfabrikant Raytheon. Die zou via Echelon hebben vernomen hoeveel smeergeld de Fransen betaalden en haar bod hebben aangepast. Airbus verloor zo een order in Saoedi-Arabië aan McDonnell-Douglas.