McCain splijt families New Hampshire

Het hachelijkste moment van John McCains lange campagnedag in New Hampshire komt als hij in Nashua twee exotisch uitgedoste figuren op het podium noodt. Kom er maar bij, wenkt de Republikeinse senator en presidentskandidaat vriendelijk, jullie hebben net zoveel recht om je zegje te doen.

De één, op zijn hoofd een omgekeerde zwarte laars met de letters V en M, roept dat hij Vermin Supreme heet en ook een gooi naar het Witte Huis doet. McCain grijnst. De ander, voorzien van fez, skibril en nepdollarbiljetten, presenteert zich als 'Zijne Doorluchtigheid Rode Mozes'. Hij stelt McCain voor een kloon van Richard Nixon te maken en die de rest van Bill Clintons termijn als president vol te laten maken.

McCain grinnikt wat ongemakkelijk en is zichtbaar blij als de twee mannen gedwee het podium verlaten. Het is het enige niet keurig geregisseerde moment, afgelopen donderdag. De dag begon vroeg met een ontbijtbijeenkomst in Asworth-by-the-Sea. Volgt een bezoek aan een bedrijf dat in nieuwe technologie doet, dan wordt de reeks 'town meetings' voortgezet in Portsmouth, in Plaistow en aan het begin van de avond in Nashua.

Meer dan honderd van dergelijke 'ongedwongen' ontmoetingen met het gewone publiek heeft McCain al gehouden in de staat New Hampshire en er zullen nog tientallen andere volgen voordat in de noordoostelijke staat volgende week dinsdag de eerste echte voorverkiezing wordt gehouden. Een primary waarin het voor McCain erop of eronder wordt.

Hij ligt in de opiniepeilingen nog steeds voor op de gedoodverfde kroonprins van de republikeinse partij, George W.Bush. En in New Hampshire hoopt de senator uit Arizona zo verrassend uit te halen naar zijn rivaal dat ook de kiezers in andere staten hem als een serieuze gegadigde voor het Witte Huis gaan beschouwen.

,,Ik mag hem; hij is oprecht en komt eerlijk over'', zegt de grijsharige Barbare VanBuren uit Portsmouth. Ze heeft het niet makkelijk dezer dagen; niet alleen haar vrienden zijn allemaal op de hand van Bush, ook haar man is een fervente aanhanger van de Texaanse gouverneur. ,,Ik moet voor McCain knokken.'' Op één punt heeft VanBuren nog twijfel: ,,Ik ben vóór het recht op abortus en hij is tegen.''

Bill Warren, voorzien van een brede cowboyhoed, zit ook al met een verdeelde familie. Zijn vrouw en dochters zijn voor Bush, maar zijn schoonzoons, alle drie lid van de partij, zullen op McCain stemmen. Warren vindt zijn favoriet ,,uit het goede hout gesneden. Hij heeft zijn sporen verdiend in de marine.''

McCain krijgt een staande ovatie als de senator en zijn vrouw Cindy de zaal van Yoken's Restaurant binnenkomt. Hier en daar gaat een exemplaar van zijn autobiografie 'Het geloof der vaderen' de lucht in. McCain zal er later onbeschaamd reclame voor maken, nog afgezien van grapjes over de verfilming.

Kwinkslagen en ironische opmerkingen zijn troef in de peptalk van de republikein, zelfs als het gaat om de pijnlijkste en moeilijkste periode in zijn leven, de jaren dat hij tijdens de Vietnamoorlog in erbarmelijke omstandigheden krijgsgevangene was in Hanoi.

Zijn uithalen naar rivalen zijn zeldzaam: Clinton kenschetst hij als een louche hotelhouder en vice-president Al Gore heeft zich in zijn gretigheid om Aziatische gelden binnen te slepen, laten bedwelmen door wierook.

Ernst wordt het McCain als hij een lans breekt voor verbetering van de levensomstandigheden van oorlogsveteranen en gezinnen van gewone soldaten. De eerste groep heeft nauwelijks medische zorg, de tweede leeft van voedselbonnen.

,,Als ik president word, maak ik aan dat schrijnende onrecht een eind'', belooft de senator onder daverend applaus.

De heikele vraag of het belastingoverschot aan de kiezers moet worden teruggegeven, behandelt hij behendig: een beetje terug en de rest om de staatsschuld af te lossen en de sociale zekerheid verder te funderen.

En McCain tamboereert op het thema, waarmee hij zich enkele jaren geleden al in de schijnwerpers heeft gemanoeuvreerd, tot groot ongenoegen van zijn partijleiders: de hervorming van de campagnefinanciering. ,,Ik zal tot mijn laatste snik vechten om de regering uit de handen te krijgen van lieden, die speciale belangen proberen te kopen met veel geld.''

In Nashua komen 's avonds dezelfde thema's en vooral grapjes weer over het voetlicht. Alleen het tempo ligt wat hoger, want de senator is verlaat.

Jean Rubin, een binnenhuisarchitecte die haar voorkeur nog niet heeft bepaald, heeft de senator niet horen spreken over het milieu, een zaak die zij in zijn praatjes node heeft gemist.

Voor Joe Wheatley, kolonel bij de luchtmacht, is duidelijk op wie hij gaat stemmen: het wordt volgende week McCain. ,,Hij heeft hart voor militairen en hij is onafhankelijk.'' Met een sneer: ,,Anders dan die Bush, die zichzelf heeft verkocht aan het grote geld. Ik ben Republikein, maar als Bush de kandidaat wordt stem ik eerder op Al Gore.''