Herplaatsen personeel blijft belangrijk

Uitzendketen Adecco laat sinds dit najaar in de Benelux zijn 'herplaatsings-activiteiten' uitvoeren door het van oorsprong Amerikaanse bedrijf Lee Hecht Harrison. Het 25-jarige LHH was een pionier en is nu een grote (wereldwijd: 190 kantoren) op het gebied van outplacement -het adviseren en bemiddelen van werknemers naar ander werk na ontslag.

Outplacement is handel. In de Verenigde Staten heeft de markt een omvang van ruim twee miljard dollar, in Europa van ruim een miljard. De Nederlandse markt bedraagt naar schatting minstens 100 miljoen gulden per jaar.

President Stephen Harrison van LHH vindt Nederland op het gebied van loopbaanbegeleiding ,,een van de meest sophisticated landen van de wereld. In het Utrechtse hoofdkantoor van Adecco, dat LHH in 1988 verwierf, zegt hij: ,,Er is hier altijd veel aandacht geweest voor de sociale gevolgen van ontslag, niet in het minst door de sterke positie van de vakbonden.''

In de VS ontstond outplacement na de Tweede Wereldoorlog, toen grote groepen militairen weer een plek moesten vinden in de burgermaatschappij. Harrison: ,,Jarenlang was het een rustige industrie. Wij groeiden niet zozeer omdat de economie groeide, maar door de grote schommelingen in de arbeidsmarkt: de recessie begin jaren tachtig, de klap op de aandelenmarkt in 1987 en de huidige opleving, die gepaard gaat met globalisering, verplaatsing van productie naar gebieden met lagere lonen en internationale overnames. Veel werknemers moesten een andere baan krijgen; een levenslang contract bij eenzelfde bedrijf bestaat niet meer.''

Waar de outplacers vroeger in de schaduw discreet overtollig personeel 'wegwerkten', treden ze nu steeds vaker op als adviesgever. ,,Voor de hogere functies is het een kwestie van bedrijfspolitiek: zit iemand op de juiste plek? Soms moet je iemand keihard zeggen dat 'ie hét niet heeft'', zegt Harrison. ,,Voor de midden- en lagere functies stellen we een stappenplan op, begeleiden het proces van reorganisatie. Aandacht voor de achterblijvers is daarbij erg belangrijk.''

,,We werken altijd in opdracht van het bedrijf, maar zien de individuele werknemer die een andere baan moet krijgen, ook als klant. Die dubbele pet levert soms conflicten op. Het vereist een vertrouwelijke omgang met gegevens. De baas krijgt niet altijd alles te horen wat werknemers ons vertellen.''

Harrison vervolgt: ,,LHH krijgt steeds vaker de vraag: jullie weten hoe je mensen wegkrijgt, kunnen jullie dan ook zorgen dat we ze houden. Diensten als coaching van werknemers, adviezen over goed leiderschap en management breiden uit nu de arbeidsmarkt krap is. Werknemers vragen er zelf om, het is geen schande meer om een jobhopper te zijn.''

Harrison signaleert ontwikkelingen in de VS die trendsettend zijn voor Europa. ,,In de VS zijn we verder met wat wij pro-actief beleid noemen: mensen zelf actief laten zoeken naar ander werk in teamverband, in plaats van nadien reflecteren over wat er mis ging. Die methodes zullen we hier ook invoeren. Ook komt er dit jaar een Nederlandse versie van onze wereldwijde database van kandidaten en banen. Klanten kunnen dan zelf zoeken.''

Het feit dat ook uitzendketens zich met herplaatsing gaan bezighouden -zoals Addeco's concurrent Randstad-, ziet Harrison niet als een bedreiging. ,,De markt groeit nog steeds, ook omdat bedrijven steeds vaker afdelingen als beveiliging, catering en accounting gaan afstoten. Bureaus als het onze fungeren nu meer als gids in de stroom van informatie die werknemers en personeelsafdelingen van bedrijven over zich heen krijgen. Over de samenwerking met Adecco hebben we afspraken gemaakt: we doen ons voordeel met elkaars netwerken, maar we onthouden onze klanten geen kansen door ze uitsluitend via Adecco te bemiddelen.''