Zimbabwe begint met onteigening boerderijen

Zimbabwe gaat vandaag officiëel een begin maken met de onteigening van honderden blanke boerderijen, die bezet zijn door aanhangers van de regeringspartij Zanu-PF.

De Zimbabwaanse vice-president Joseph Msika zal vandaag tijdens een bijeenkomst van de bezetters -veteranen uit de onafhankelijkheidsstrijd en ook veel jonge werklozen- duidelijkheid geven over de 'slotfase van de landacquisities'.

De bezettingen van blanke boerderijen begonnen in februari, en maakten de ongelijke eigendomsverhoudingen in Zimbabwe tot een belangrijk thema van de parlementsverkiezingen van eind juni; 4500 blanke grootgrondbezitters hebben de helft van de vruchtbare gronden in handen.

Op de achtergrond speelde nauwelijks verholen een andere kwestie: de bezettingen gingen gepaard met grof geweld en intimidatie-acties door de aanhangers van Zanu-PF. Het moest de blanke boeren- maar vooral ook hun personeel, grote groepen zwarte landarbeiders- ervan afhouden te stemmen op de oppositiepartij MDC. In het geweld vielen zeker dertig doden.

Na de verkiezingen, waarbij de MDC sterk opkwam, is de rust verre van teruggekeerd. De bezettingen zijn doorgegaan. Ruim 1600 blanke boerderijen zijn inmiddels onder controle van de 'oorlogsveteranen'. Tientallen boeren zijn de afgelopen weken geïntimideerd met sommaties hun bedrijf binnen enkele weken, dagen of uren te verlaten.

De autoriteiten hebben gezegd dat ze in eerste instantie 160 boerderijen willen overnemen, van ruim 800 die voor 'onmiddellijke' onteigening zijn aangewezen. De eigenaren kunnen alleen hopen op compensatie voor infrastructuur die ze hebben aangelegd, en dan maar 25 procent van de kosten. De grond wordt helemaal niet vergoed. Volgens president Mugabe is dat een taak voor de vroegere kolonisator Groot-Brittannië. De regering heeft geen interesse getoond voor de honderden boerderijen die te koop staan.

Terwijl de blanke boeren en hun landarbeiders in het nauw zitten, neemt ook de irritatie van de bezetters toe. De lijst van klachten en eisen aan het adres van Mugabe groeit. ,,Wij hebben Zanu-PF-leden aan de verkiezingswinst geholpen, nu wil ik mijn stukje land'', citeert de Zimbabwe Independent een ongeduldige oorlogsveteraan.

De leider van de veteranen, Chenjerai Hunzvi, heeft 'bezorgdheid' geuit over de 'trage' landoverdracht. De bijeenkomst in Harare wordt daarom niet zonder meer een makkie voor Mugabe. Al zal dat vooral in de regio's te voelen zijn. ,,De bezetters hebben het land nodig. Gebeurt er niets dan zullen ze hun frustratie vooral botvieren op de blanke boerderijen'', zegt een waarnemer.