Duisenberg speelt met vuur

Zijn redenering had de charme van de eenvoud. Over zo'n twintig jaar, sprak hij, krijgt de Nederlandse overheid te maken met aanzienlijke extra uitgaven als gevolg van de vergrijzing. Zou ze er daarom niet goed aan doen, nu al jaarlijks op de staatsschuld af te lossen, zodat straks meer geld beschikbaar is om de kosten van de vergrijzing te dekken?

Inderdaad een fraaie gedachte. Toch had president Duisenberg van de Europese Cenhtrale Bank zondag in het tv-programma Het Buitenhof beter zijn mond kunnen houden. Hoe goed bedoeld misschien ook, het klinkt op zijn minst aanmatigend als de president van een bank die in belangrijke mate de budgettaire discipline van de Europese lidstaten dicteert, zich ook nog nadrukkelijk gaat bemoeien met de hun resterende vrijheid om de volle zeggenschap uit te kunnen oefenen over de samenstelling van dat budget. Duisenberg zal natuurlijk zeggen dat het slechts een welwillend advies was van een meelevend PvdA-lid. Maar dat is onzin. Hier sprak een president wiens woorden al gauw uitgelegd worden als inmenging in een binnenlandse aangelegenheid.

Het was ook in ander opzicht spelen met vuur. Bij zijn benoeming moest Duisenberg de strikte onafhankelijkheid van hemzelf en zijn bank voor de poorten van de hel wegslepen, onder meer omdat Frankrijk het laatste woord aan de politiek wilde laten. Duisenberg won die strijd, niet in de laatste plaats dankzij Duitse en Nederlandse steun. Zou hij ons nu de les moeten lezen op een terrein dat hem strikt genomen niets aangaat?

Hoezeer hij met vuur speelde, kan, ten slotte, niemand hem beter uitleggen dan Wim Kok. Onlangs kondigde de premier met zoveel woorden aan de vrijkomende ruimte op de begroting deels te willen gebruiken voor zaken als zorg en onderwijs. Daarmee lijkt Kok tegen de zin van de VVD aan te willen sturen op een wijziging van het regeerakkoord, dat voorschrijft dat die ruimte alleen maar gebruikt mag worden voor tekortreductie (inclusief aflossing staatsschuld) en lastenverlichting.

Welnu, wat ons betreft trekt Kok aan het langste eind. Als krant mogen we dat gewoon hardop zeggen. Voor een bankpresident daarentegen is het ronduit onhandig om in dit zich aftekenende conflict partij te hebben gekozen, niet voor Kok, maar voor de liberalen.