Invloed voodoo ontkend

Het beeld dat alleenstaande minderjarige asielzoeksters (de zogenoemde ama's) uit Nigeria, die hier massaal in de prostitutie belanden, willoze slachtoffers zouden zijn die via voodoo-praktijken door mensenhandelaren worden geintimideerd, klopt niet.

Dat staat in het rapport 'Een schijn van voodoo' dat het Afrika Studie Centrum in Leiden op verzoek van de eenheid 'mensensmokkel' van het Interregionaalteam (IRT) Noord-Nederland heeft opgesteld. De vier onderzoekers concluderen na verkenning van de culturele achtergronden van de Nigeriaanse ama's die zeggen onder invloed van voodoo te staan, dat algemeen geaccepteerde religieuze praktijken in Nigeria hier verward worden met exotische en vooral sinistere handelingen. ,,Van een poppetje-met-de-spelden-verhaal is echter absoluut geen sprake'', licht Thera Rasing, een van de wetenschappers, toe. ,,Dat is ook in Nigeria geen gangbare praktijk''.

Aanleiding voor het onderzoek is de verdwijning van talloze jonge Nigeriaanse meisjes uit de asielopvang in Nederland. Velen van hen worden later aangetroffen in het Belgische, Italiaanse en Duitse prostitutiecircuit. Dat zij tegenover hulpverleners en de politie vaak doodsbang zijn en zeggen dat ze onder invloed staan van voodoo, komt volgens de onderzoekers doordat ze weten hoe hier tegen dat fenomeen wordt aangekeken. Ze hopen zo makkelijker een verblijfstitel te krijgen. 'Het plaatsen van meisjes uitsluitend in een slachtofferrol doet geen recht aan de mogelijkheden die zij zelf hebben om de verbeelding van voodoo te manipuleren', staat in het rapport te lezen.

De werkelijkheid is dat West-Afrikaanse rituelen - waarbij bijvoorbeeld lichaamseigenmateriaal als nagels, bloed en haar wordt afgestaan en waarvan pakketjes worden samengesteld - niets anders zijn dan de bezegeling van een verbintenis, vergelijkbaar met een notariële akte. De meisjes zelf ervaren dit ook niet als intimiderend. Het zijn de mensenhandelaren die misbruik maken van deze op zich zeer gebruikelijke lokale culturele tradities door er een bedreigende voodoo-waarde aan toe te kennen.

In veel gevallen sluiten zij, al dan niet met medeweten van hun ouders, op vrijwillige basis een overeenkomst met een handelaar die hen naar Europa brengt. In Nigeria leeft de gedachte dat daar een fortuin op hen wacht. In werkelijkheid vallen zij in handen van criminelen die er alles aan doen hun slachtoffers de vaak torenhoge 'schulden' (40 000 dollar en meer) af te laten lossen.

Dat zij hier in de prostitutie terechtkomen, weten veel Nigeriaanse meisjes wel. Prostitutie geldt in Nigeria veel minder dan in Nederland als een verwerpelijke bron van inkomsten. Veel meisjes en vrouwen kiezen er zelf voor. Eenmaal in Europa hebben ze die vrije keuze echter niet meer en worden ze - vaak onder dreiging met grof geweld - gedwongen.