De kater na het referendum

Hij stond te glimmen voor de camera's, de Groningse burgemeester Jacques Wallage. Het referendum over de plannen voor het Groningse stadshart, was op rolletjes gelopen. Belangrijk, want Groningen had een primeurtje: het eerste referendum nieuwe stijl, zoals aanvaard door de Kamer. Bestuurlijk Nederland keek mee. Hoewel het correctief referendum slechts een advies is, liet de gemeenteraad eerder weten de wens van de meerderheid te respecteren. Dus gaat de verbouwing van de Grote Markt niet door, want bijna tachtig procent van de stemmers was tegen.

De burgemeester mocht blij vertellen dat het plan van tafel was geveegd, PvdA wethouder W. Smink klemde even de kiezen op elkaar alvorens hij quasi-enthousiast verklaarde 'gewoon van de grond af weer iets nieuws op te gaan bouwen'. De leden van het projectteam 'Noordrand', die vijf jaar aan het nieuwbouwplan werkten, liepen met 'sippe gezichtjes' rond, vertelt Anneke Miedema, die de publiciteit verzorgde rond de Noordrand (genoemd naar een rij panden aan de Grote Markt).

,,Het is een kater'', zegt Miedema. ,,Operatie geslaagd, patiënt overleden. We voelen ons wat vreemd.'' De meeste tegenstemmers vonden wel dat er iets aan de Grote Markt moest gebeuren -het plein is gezellig, maar de omliggende straatjes zijn doods- een parkeergarage onder het monumentale plein ging ze echter te ver. Miedema: ,,Ik heb het gevoel dat ingrijpen op de Grote Markt zo beladen is, dat Groningers daar niks mee willen. Je moet er gewoon afblijven. Mensen willen niet snel iets anders. Zo'n referendum leidt tot behoudzucht. Voor mij ging het hier tussen ratio en onderbuikgevoelens. We hebben architect Jo Coenen erbij gehaald, nu rijksbouwmeester. Die heeft er echt verstand van. Maar bij een referendum zijn emoties blijkbaar net zo legitiem als het verstand.''

Het project heeft al twee miljoen gekost. Nu weggegooid geld, zegt Miedema. ,,We hebben wel ervaring opgedaan, maar of dat in geld is uit te drukken...'' Volgende week komt het team bij elkaar om 'te peilen wat de stemming is'. Het zou Miedema niet verbazen als niet iedereen zin heeft opnieuw te beginnen.

Projectleider Chris Vogelzang houdt de moed erin: ,,Vandaag voelt echt als een nieuw begin.'' Maar hij zit dan ook pas tweeënhalve maand op zijn stoel. Zijn voorgangers werken elders bij de gemeente en laten via via weten 'teleurgesteld' te zijn en 'niet veel zin te hebben' om nog over de Noordrand te praten. ,,Tja'', zegt Vogelzang, ,,Ik stond totaal, víerkant achter dit plan. Maar we hebben de uitslag te respecteren. Een parkeerbak onder het plein is van tafel, definitief. Dat druist blijkbaar tegen een bepaald basic gevoel in, tegen het 'Stadjergevoel'. We gaan nu iets bedenken waar alle Stadjers zin in hebben.''