'Van die democratische dichtkunst val je in slaap als je het leest'

Gerrit Komrij, Neerlands eerste nationale dichter, is bekend door zijn gedichten, zijn bloemlezingen, romans, en zeker ook door zijn onnavolgbare satirische cultuurkritiek. Een schrijver die evenveel gevreesd als geëerd wordt: Komrij, de 'scherprechter' van de Nederlandse culturele wereld.

In de jaren zeventig was Komrij een van Nederlands productiefste dichters. Maar de laatste twintig jaar legde hij zich vooral toe op het schrijven van essays, romans en het samenstellen van bloemlezingen. Hij schreef wekelijks in de NRC over poëzie de serie 'Trou moet blijcken'. Hij leverde een onschatbare bijdrage aan de letterkunde door de trilogie 'De Nederlandse poëzie in 3000 en enige gedichten', waarin hij Nederlandse gedichten van de twaalfde tot en met de twintigste eeuw bij elkaar bracht.

In september vorig jaar verscheen een door hem samengestelde bloemlezing van Zuid-Afrikaanse poëzie. Dat betekende een nieuwe liefde voor hem, want hij vond de Nederlandse poëzie is te braaf, te verantwoord, te keurig: ,,Ik begrijp ook wel dat het in Nederland pathetisch is om van je af te schoppen en de revolutie te prediken, maar van die democratische dichtkunst val je in slaap als je het leest, dat heb je met een teveel aan verantwoorde kwaliteit.''

De laatste twee jaar is hij weer productief als dichter. Begin 1999 zag de bundel 'Rook zonder vuur' het licht en hij publiceerde gedichten op de voorpagina van het Algemeen Dagblad. Het schrijven van gedichten voor de krant inspireerde Komrij. Vorig jaar zei hij: ,,Toen de nieuwe bundel zo mooi werd dacht ik, ik zou elke week, of eigenlijk elke dag wel een gedicht voor de krant willen schrijven. Ik vind het leuk om iets wat ik schrijf onmiddellijk te publiceren, zodat mensen het kunnen lezen, in plaats van erop te blijven broeden.''

Het schrijven van poëzie is Komrij's grootste liefde, een liefde die hij de komende vijf jaar helemaal kan uitleven. Het is echter moeilijk voor te stellen dat Komrij zal kiezen voor aanpak van een Engelse hofdichter, en dat hij de lof zal zingen op Willem-Alexander en Máxima, of op de Elfstedentocht. Toch zal zijn poëzie moeten inspelen op de nieuwste nationale sentimenten.