Afghanistan-beraad zet weer stap vooruit

BONN, KABOEL - De vier Afghaanse delegaties die deelnemen aan de VN-conferentie over de toekomst van Afghanistan lijken langzaam op weg naar een akkoord. Een slotverklaring bleek dit weekeinde echter nog niet haalbaar.

De delegaties in Bonn zijn het grotendeels eens geworden over het raamwerk voor een nieuw bestuur voor Afghanistan, op basis van een ontwerptekst van de Verenigde Naties. In de tekst is onder meer sprake van de vorming van een interimbestuur dat maximaal dertig leden zal tellen en zes maanden aanblijft, en een onafhankelijke raad van oudsten. De raad zal voor over een half jaar een loja djirga, een traditionele grote vergadering van alle prominente Afghaanse leiders, voorbereiden.

In het ontwerpplan hebben de VN voorgesteld de vergadering door de Afghaanse ex-koning Zahir Sjah bijeen te laten roepen. De loja djirga zou vervolgens een overgangsregering moeten kiezen die twee jaar aanblijft en gaat werken aan een democratische grondwet en vrije verkiezingen.

Een potentieel struikelblok is de samenstelling van het interimbestuur. De partijen zijn het hier nog allerminst over eens en hadden gisteravond nog altijd geen lijsten met kandidaten klaar. ,,De ontbrekende schakel is de namenlijst'', zei VN-woordvoerder Fawzi in Bonn. De VN ziet zo'n lijst als cruciaal voor het succes van de conferentie. ,,Zonder concensus op alle punten lopen we het risico dat alles dat in Duitsland wordt afgesproken weer in duigen valt'', waarschuwde Fawzi. ,,We moeten een document hebben dat waardevol is en niet een slap akkoord dat niet wordt gerespecteerd als ze weer thuis zijn.''

Naast het overgangsbestuur, voorziet het VN-ontwerp ook in de oprichting van een juridische commissie die wetswijzigingen moet voorbereiden en rechters voor een hooggerechtshof moet benoemen.

Het plan voor een interimparlement is uit de ontwerptekst verdwenen omdat dat het onderhandelingsproces teveel zou vertragen.

Verder stelt de ontwerptekst de mogelijke komst van een internationale troepenmacht aan de orde. Die komt er volgens Fawzi alleen als de Afghanen dat zelf willen. Sommige delegaties hebben aangegeven alleen naar Kaboel terug te willen keren als er een vredesmacht is.

De VN hadden gehoopt de conferentie over de toekomst van Afghanistan het afgelopen weekeinde te kunnen afronden, maar onenigheid tussen de vertegenwoordigers van de Noordelijke Alliantie en de leiders van de Alliantie in Kaboel verhinderde dat. Door zware druk van de VN draaide de top in Kaboel echter bij en kon er toch een principe-akkoord over een interimbestuur gesloten worden.