Een veranderd Kroatië

Bij de begrafenis van de Kroatische president Franjo Tudjman bleven de meeste westerse politici weg, een stille hint aan het Kroatische volk om het tijdperk Tudjman af te sluiten. Begin deze week, toen de rechts-nationalistische HDZ van Tudjman bij de parlementsverkiezingen uit de macht werd gevaagd, werden zij op hun wenken bediend.

Het zou te veel eer zijn voor de westerse politici om te denken dat dit verkiezingsresultaat aan hun wegblijven te danken is. Veeleer is dat te danken aan het verlangen van de bevolking naar verandering. Verandering van een verstard nationalistisch regime dat van Kroatië in de tien jaar dat het aan de macht was een land maakte waar intolerantie en corruptie hoogtij vierde, waar de persvrijheid aan banden was gelegd, waar het met de rechten van de mens niet al te nauw werd genomen en dat economisch aan de grond zat. Dit, en de weigering van het regime mee te werken aan het Joegoslavië-Tribunaal en de weigering etnische Serviërs terug te laten keren naar de Krajina, heeft het land in een isolement gebracht, waar het onder leiding van Tudjmans HDZ niet uit zou komen.

Gelukkig hebben de leiders van de winnende partijen, de sociaal-democratische SDP en de liberale HSLS, goed voor bijna de helft van de parlementszetels, laten weten op al deze punten een ander beleid te zullen gaan voeren. Zelfs heeft SDP-leider en komend premier, Ivica Racan, laten weten dat de gevluchte Serviërs naar Kroatië kunnen terugkeren. Natuurlijk is het de vraag of dezen daar massaal gehoor aan zullen geven, maar zijn opmerking getuigt ervan dat hij afwil van het fervente nationalisme dat op de Balkan zoveel ellende heeft gebracht. En dat kan ook voor de rest van ex-Joegoslavië, met name Bosnië, waar het vorige bewind in Zagreb wel degelijk verzoening tussen de verschillende bevolkingsroepen in de weg stond, alleen maar heilzaam werken.

Racan heeft de Kroatische bevolking geen gouden bergen beloofd. De belabberde economische situatie laat dat ook niet toe. Dat hij en zijn coalitiepartners desondanks een grote overwinning behaalden, geeft opnieuw aan hoezeer de bevolking hunkert naar verandering. Europa heeft de omwenteling naar een democratisch bewind in Kroatië toegejuicht. Terecht. Dat gejuich zal in economische steun moeten worden verzilverd.