De laatste maand

December 2000 is de laatste maand van de wet inkomstenbelasting. Vanaf 2001 geldt de nieuwe wet inkomstenbelasting met het daarbij behorende overgangsrecht. Het is dan ook een maand om bij stil te staan. Enerzijds wordt de belastingbetaler bekogeld met fiscale prijsknallers (Doe nu nog een deelname in een scheeps-CV! Betaal tegen het hoogste tarief voor de laatste keer een halfjaar hypotheekrente vooruit! Nog één keer de hoge, aan de partner nu nog over te hevelen, eerste tranche voor lijfrente!).

De tijd van het ontdekken van eenmalige belastingtrucs en het bekendmaken daarvan wordt steeds korter. Daarmee overigens ook de tijd die de fiscus nodig heeft om daar weer op te reageren. Bij de Veegwet, het staartje van de belastingherziening dat eind november door de Tweede Kamer is aangenomen, heeft Financiën al gereageerd. De halfjaar vooruitbetaalde rente voor de financiering van de eigen woning zal zeer kritisch worden bekeken. De aanvankelijk voorgestelde verruiming van de fiscale aftrek voor deelnames in scheeps- en film-CV's tot en met 2001 wordt afgeblazen. Dit alles in het kader van de waan van de dag.

Er is ook nog een ander aspect van dat afscheid van de bestaande wetgeving. Dat is dat wat ervoor in de plaats komt lang niet voor iedereen zo geweldig is. Dat werd nog het duidelijkst bij de ultieme wetsbehandeling. Allerlei amendementen werden ingediend. Slechts weinige haalden de eindstreep. En nu komt het: de amendementen die zonder meer sneuvelden hadden te maken met een verbetering van de positie van chronisch zieken en gehandicapten. Ondanks objectieve rapporten waaruit hun toenemende achterstand bleek heeft de politiek hen gewoon in de kou laten staan. Die groep is afgescheept met een chronisch zieken- en gehandicaptenfooi in de vorm van een interdepartementale werkgroep. Voor bijstandsouders, een belangrijke andere minderheidsgroep in de samenleving, is evenmin iets gedaan. Bossen mensen komen hierdoor op de rand van de financiële afgrond te staan. Ze kunnen vaak alleen het hoofd boven water houden door steun van familie en vrienden. Daar komt nog bij dat de rijken alleen maar rijker worden gemaakt. De 4-procent-vermogensrendementsheffing kan er in combinatie met het afschaffen van de vermogensbelasting toe leiden dat nu al vermogenden in hoog tempo nog rijker worden. Door dit alles vindt in onze samenleving een ongewenste aanscherping plaats van het verschil tussen rijk en arm. De situatie wordt er niet beter op door ongenuanceerde rapporten over de positie van de armen. Men doet het voorkomen dat het wel meevalt met de armoede in ons land. Niets is minder waar. Het enige positieve is dat ouderen met alleen AOW er financieel iets minder slechter op geworden zijn door een incidentele maatregel. Grote groepen mensen kunnen nauwelijks meer rondkomen. Het is dan ook heel goed dat er steeds meer mensen zijn die dat wel doorhebben en rechtstreeks of via steunstichtingen geld bijeenbrengen om de nood van de armen te verlichten. Wij hebben in Nederland een traditie van solidariteit met de ander hoog te houden. Laten we daar in deze bijzondere decembermaand maar eens extra aan denken. Het is dan ook goed om te weten dat de giftenaftrek zoals die nu bestaat ook vanaf volgend jaar wordt gecontinueerd. Dat maakt het mogelijk om iets extra's te doen voor de medemens. Als een gift bestaat uit een lijfrente en vijf termijnen worden betaald is zelfs het hele jaarlijkse bedrag zonder drempel aftrekbaar. Er moet alleen een notariële akte worden opgemaakt tegen relatief lage kosten. Ook is het nog steeds mogelijk om, bijvoorbeeld via het Prins Bernhardfonds, een stichting voor goede doelen op te richten en ook daaraan fiscaal aftrekbare lijfrenteschenkingen te doen. De lezer die in een weekeinde tussen sinterklaas en kerst dit artikel tot zich neemt weet dus wat hem te doen staat.