Bloedig en onverwacht treffen Bengaalse grens

AMSTERDAM - Zo was het oorlog, en zo leek hij alweer voorbij. Grenstroepen uit Bangladesh en India hebben elkaar woensdag en donderdag beschoten, waarbij zeker negentien militairen gedood werden. Zo'n 20000 Indiase burgers in de buurt van de grens zijn hun dorpen ontvlucht. Een bestand leek gisteren na een onrustige nacht te houden.

De gevechten waren de ernstigste sinds de Bengaalse vrijheidsoorlog in 1971 eindigde met de uitroeping van Bangladesh, en kwamen volkomen onverwacht. Over de oorzaken en het precieze verloop doen verschillende lezingen de ronde.

Brandpunt van de strijd was Pyrdiwah, een dorp dat sinds 1971 in de Indiase deelstaat Meghalaya ligt. De Bengalen noemen het Padua, en claimen het dorp als Bengaals. Volgens Indiase zegslieden hadden Bengaalse troepen het dorp veroverd. Bronnen in Bangladesh zeggen dat Indiase troepen daarop op diverse plekken Bengaals terrein veroverden, als 'wisselgeld' voor Pyrdiwah.

Schermutselingen langs de vierduizend kilometer lange grens zijn vaker voorgekomen, maar de jongste is zeldzaam bloedig. Onenigheid over het verloop van de grens resulteerde in 1974 tot een verdrag, maar het Indiase parlement heeft dat nooit geratificeerd. Bangladesh dringt daarop aan, en ook op demarcatie van de grens om escalatie door misverstanden te voorkomen.

Het oplaaien van het geweld was des te verrassender omdat de beide landen amper twee weken geleden in de Indiase hoofdstad New Delhi op hoog niveau overlegd hebben over het grensverloop. India en Bangladesh staan op redelijk goede voet met elkaar, en de regeringen in beide landen hechten er waarde aan dat dat zo blijft.

Mogelijk zijn de gewelddadigheden het gevolg van eigengereid optreden van lokale commandanten. Sommige waarnemers spreken van een provocatie van nationalistische Bengalen, die de regering van premier Sheikh Hasina veel te slap jegens India vinden. Over twee maanden houdt Bangladesh verkiezingen, en verhoogde spanning met buurland India zou de nationalisten goed uitkomen.