Guerrilla bekijkt Zweeds model

Het zal even wennen zijn, over en weer: de zes guerrilla-commandanten, zo uit de Zuid-Amerikaanse jungle, en hun gastheren van het Zweedse Industrieverbond, die de doorgewinterde Colombiaanse marxisten hebben uitgenodigd te komen kijken in een moderne, sociaal-democratische industriestaat.

Er was ook wat voor nodig om de 'heren' aan hun studiereis naar Scandinavië te laten beginnen. De Farc-commandanten, van de gevreesde Zuidelijk-Blokdivisie, worden allen gezocht wegens moord, kidnapping en terrorisme. Maar de Colombiaanse autoriteiten legden de aanklachten even in de ijskast, en zorgden zelfs voor politie-escorte naar het vliegveld in Bogota, zodat de guerrilleros gisternacht in het geheim naar Stockholm konden reizen.

De trip vindt plaats op uitnodiging én kosten van Zweden. Op de agenda staan gesprekken met Zweedse ondernemers en vakbonden. Ze gaan ook naar het Noorse Oslo, waar de Colombianen, wordt aangenomen, praten met Jan Egeland, de voormalige Noorse staatssecretaris van buitenlandse zaken die in '93 Israëliërs en Palestijnen tot elkaar bracht. Egeland is sinds vorige december speciaal adviseur van VN-chef Kofi Annan voor Colombia.

Daarmee krijgt de reis een behoorlijk gewicht. Want een van de meegereisde Farc-commandanen is Raul Reyes, de hoofdonderhandelaar van de guerrilla's in de vredesbesprekingen met de Colombiaanse autoriteiten. En aan boord is 'toevallig' ook de belangrijkste man van regeringszijde in dat proces: Victor G. Ricardo.

De oriëntatie in Scandinavië sluit perfect aan op het resultaat van vredesoverleg dit weekeinde in de zuidelijke jungle van Colombia, waar een gebied zo groot als Zwitserland door president Andres Pastrana is vrijgemaakt voor de guerrilla's om de besprekingen op gang te brengen. Afgesproken is te werken aan een economisch plan voor de toekomst waar beide partijen mee in kunnen stemmen.

De Farc-guerrilla's willen ingrijpende veranderingen om de diepgewortelde ongelijkheid in het land te beëindigen - meer dan een derde van de Colombianen leeft in grote armoede. Die ongelijkheid is de belangrijkste reden voor hun strijd, die in de jaren zestig begon.

Behalve hun idealen stammen ook hun ideeën over economische ontwikkeling uit diezelfde tijd: links, radicaal. Zo willen zij een flinke verhoging van de sociale uitgaven, nationalisatie van kernindustrieën en een moratorium van tien jaar op het betalen van buitenlandse schulden.

Dat alles staat haaks op het regeringsbeleid, zeker het laatste. Bogota kwam eind vorig jaar een pakket leningen met het IMF overeen van 6 miljard gulden om de diepe recessie het hoofd te bieden die het land heeft getroffen. Uitstel van schuldbetalingen zou het vertrouwen van de internationale financiële wereld in Colombia volledig ondergraven.

De ontwikkelingen in de wereld zijn voor een belangrijk deel voorbijgegaan aan de veelal geïsoleerd in de jungle levende Farc-commandanten. En tot voor kort wilden zij ook niets weten van andere ideeën dan de hunne. Maar daar is verandering in gekomen. Zo lieten zij zich vorig jaar zomer, thuis in Colombia, bijpraten door de voorzitter van de beurs op Wall Street, Ricardo Grasso.

De Scandinavië-reis is hier een vervolg op. ,,Zweden en Noorwegen'', zo beklemtoonde de Colombiaanse minister van buitenlandse zaken, Fernandez de Soto, ,,hebben een lange traditie van grote sociale zekerheid gekoppeld aan economische groei. Hun economisch model, concurrerend en productief, is voor Colombia van belang.''

Rebellen en regering zijn het eens over bespreking van een 12-punts agenda, die - in theorie - in achttien maanden tot vrede moet leiden. Maar niemand rekent erop dat die termijn wordt gehaald. De pogingen een oplossing te zoeken voor de burgeroorlog die aan tienduizenden Colombianen het leven heeft gekost, begonnen eind 1998, maar het overleg kwakkelde voort.