Management kan ziekenhuis veiliger maken

Als ziekenhuizen meer werk maken van arbeidsomstandigheden, milieuzorg en (patiënt)veiligheid kan het aantal medische ongelukken fors verminderen. De zorginstellingen zouden hun licht op kunnen steken bij andere bedrijfstakken die meer ervaring hebben met management op deze terreinen.

Dat stelt M. van Dijen in haar proefschrift, waarop ze gisteren promoveerde aan de Rijksuniversiteit Leiden. Ze schat dat zeker een kwart tot de helft van de ernstige en soms fatale medische fouten of ongevallen kan worden vermeden en baseert zich daarbij op verschillende onderzoeken in Nederland en het buitenland.

Volgens haar wordt in de zorgsector veel minder tijd en geld uitgetrokken voor veiligheid dan in bijvoorbeeld de procesindustrie en de luchtvaart. En dat terwijl de gezondheidszorg tot de meest risicovolle bedrijfstakken behoort, voor zowel patiënten als werknemers, aldus de onderzoekster.

Een beter inzicht in het totale zorgproces maakt het volgens Van Dijen mogelijk de verantwoordelijkheid voor fouten op de juiste plek te leggen. Nu wordt een fout vaak afgewenteld op één functionaris, die op dat moment verantwoordelijk was voor de zorg.

Maar, stelt Van Dijen, als je zo'n probleem gaat analyseren, kom je uiteindelijk altijd terecht bij het management. ,,Misschien was degene die de fout maakte niet goed genoeg opgeleid voor zijn taak. Misschien had hij al acht uur geconcentreerd gewerkt en was de concentratie even weg. De roosterplanning deugde mogelijk niet.''