Som plaatst zich onverwachts voor Sydney

Bram Som maakt dit seizoen een spectaculaire progressie. Maar de 800-meter-loper had nooit gedacht dat hij al in zijn eerste seniorenjaar klaar was voor de Olympische Spelen.

Som sprintte zaterdag in het Belgische Heusden-Zolder naar 1.44,53 en kwalificeerde zich als achtste atleet voor Sydney. ,,Ik weet soms echt niet waar ik het vandaan haal'', stamelde hij.

De 20-jarige Som greep zijn allerlaatste kans met beide handen aan. De Nederlandse atleten krijgen vier pogingen om zich te plaatsen en Som had er al drie gebruikt. Driemaal had hij de limiet van 1.45,00 benaderd, maar niet meer dan dat. In de traditionele Belgische Nacht van de atletiek, verhuisd van Hechtel naar Heusden, plaatste Som zijn ultieme aanval. Hij haalde liefst 1,2 seconden van zijn persoonlijk record af.

,,Ik had een traditie hoog te houden. Rob Druppers plaatste zich als eerstejaars senior voor de Spelen, Marko Koers ook'', lachte hij. ,,Dit is geweldig, hè? Nu nog de dopingcontrole en als die positief is...., ik bedoel goed is dan ga ik feesten en het ticket boeken.''

Som is de grote verrassing van de Nederlandse atletiekploeg voor de Spelen. In de luwte was hij dit jaar wel als een komeet vooruit gegaan. Vorig seizoen was hij al eens tot 1.46,5 gekomen, maar dat was volgens zijn trainer Honoré Hoedt een uitschieter. ,,Ik heb daarom voor dit jaar bewust geen hoge doelen gesteld en het met Bram niet over Sydney gehad.''

Som dacht er kennelijk wel stiekem aan, want hij waagde in juni in Leiden al een gokje. ,,Daar wist ik niet eens van'', aldus Hoedt. Som had in mei in Nijmegen 1.46 gelopen en herhaalde dat bij de Leidse Gouden Spike. Pas toen hij begin juli in de stromende regen op Papendal 1.45,73 scoorde, begon er ook bij Hoedt een olympisch belletje te rinkelen.

Som pakte vervolgens in Chemnitz Europees kampioen Nils Schumann in en liep in een grote wedstrijd in Barcelona nogmaals in de 1.45. Mooie cijfers, maar nog geen zekerheid voor de Spelen. Som kneep hem daarom voor hij zaterdag naar België reisde. ,,Ik wist dat het hier moest gebeuren en baalde dat veel Kenianen de laatste dagen afzegden. Je hebt anderen nodig voor een snelle race.''

Met zijn haas Youri Voltman van atletiekvereniging Pelgrim besloot Som dan de wedstrijd zelf maar te maken. Patrick Nduwimana uit Burkina Faso passeerde hem in de slotfase en trok hem mee naar de benodigde tijd. Som kreeg meteen na de race nog een verrassende mededeling. Hij mag naar Sydney, maar ook vrijdag naar de presitigieuze meeting in Zürich.

Opgetogen meldde Som dat hij zich nu helemaal op de atletiek gaat storten. ,,Ik zit nog op de Meao, maar ik heb nu uitzicht op iets heel moois. De wereldtop. Ik zou wel gek zijn als ik niet zou doorgaan.'' Som was aanvankelijk van plan om in Athene 2004 te presteren, maar stelde snel zijn doelen bij. ,,Ik ga niet naar Sydney om alleen mee te doen. Met mijn eindschot kan ik een heel eind komen.''

Vier jaar geleden liep Som nog 1.49,5. Vanwaar die progressie? ,,Ik krijg meer ervaring, durf aan te vallen. Bijtertjes als de Britten Roger Black en Paula Radcliff zijn mijn voorbeeld. Die gaan voor de winst.''

Hoedt, die Som in Gendringen traint, gelooft inmiddels ook in de kansen van zijn pupil. ,,Hij had vroeger veel van Sebastian Coe weg. Hij is ook klein, 1,76 meter. Bram traint nog niet eens zo hard. Ik heb hem de logboeken van Rob Druppers laten zien. Bram is nu achtste van Europa. In Sydney kan hij best wat ronden doorkomen. Als je dit kunstje eenmaal beheerst, zoals hij vanavond liet zien, dan kan je dat herhalen.''

Kamiel Maase plaatste zich in Heusden-Zolder op de 5000 meter voor de Olympische Spelen. Hij liep met 13.14,13 het 22 jaar oude record van Gerard Tebroke uit de boeken. Tebrokes tijd was nog handgeklokt: 13.21,68. Maase was al zeker van olympische deelname op de 10000 meter.

De microbioloog wil zich 19 augustus in Glasgow nog zeker stellen van plaatsing op de marathon. Hij heeft een nominatie, maar moet NOC-NSF overtuigen door minstens 1.04 op de halve marathon in Schotland te lopen. ,,Dat moet geen probleem zijn'', aldus de atleet.