Manenschijn (3)

Tot nu toe heb ik mij ingehouden, maar na het artikel van Gerrit Manenschijn (Trouw, 28 januari) voel ik dat ik moet reageren. Sinds de opening van het Landelijk Dienstencentrum in Utrecht lijkt heel kerkelijk Nederland ontdekt te hebben dat er zoiets bestaat als een 'bovenplaatselijke organisatie'. Opeens lijken alle negatieve gevoelens en frustraties een schietschijf te hebben ontdekt: het LDC. Dat ergert mij: het vanzelfsprekende gemak waarmee naar 'boven' wordt geschopt. Zonder blijk van zelfkritiek, zonder enige barmhartigheid met al die 'professionals' die gewoon hun werk proberen te doen.

Onaanvaardbaar vind ik de onzuivere tegenstelling die wordt gemaakt tussen professionals en vrijwilligers, of erger nog, tussen de professionals op bovenplaatselijk niveau en op plaatselijk niveau, meestal predikanten. Wat alle mensen in de kerk bindt is dat zij vanuit hun geloof en inspiratie dienstbaar willen zijn aan de kerk.

Met verbluffend gemak wordt de (bestuurs)cultuur in de bovenplaatselijke organisatie afgedaan als koud, zakelijk, ongeestelijk, machtsgericht, anti-ambtelijk, eigenlijk de kerk onwaardig. Men vergeet dan 'even' dat een dienstencentrum nou eenmaal een andere organisatie vergt dan een plaatselijke gemeente. Men vergeet dan 'even' dat er niets ongeestelijks aan is om wijsheden uit de wereld van de organisatiekunde te gebruiken. Dat maakt een kerk niet opeens onkerks!

Nu het plaatselijke niveau nog: kritisch naar mezelf leren kijken, de noodzaak van authenticiteit, samenwerken - dat heb ik als bovenplaatselijke functionaris mogen en moeten leren. Hier, in mijn gemeente, heb ik in feite het rijk alleen. Je bent de enige betaalde en professionele kracht. Je weet het meeste van theologie en je staat ook nog op de kansel. Ik hoef mijn schrijfsels niet aan een redactie voor te leggen. Over macht gesproken. Het lijkt mij hoog tijd dat we als theologen die macht eens onder ogen zien, in plaats van te verdoezelen.