'Onderzoek Europees rookbeleid'

Europarlementariër J.Maaten wil dat de Europese Commissie onderzoekt wat de invloed is van de tabaksindustrie op de besluitvorming in de Europese Unie. Maaten acht het zeer waarschijnlijk dat de sigarettenfabrikanten politieke invloed hebben gekocht.

Maaten baseert zich op het omvangrijke onderzoek dat de Wereldgezondheidsorganisatie WHO afgelopen week publiceerde naar de praktijken van de tabaksindustrie. Uit het rapport blijkt dat de sigarettenfabrikanten sinds 1980 stelselmatig en georganiseerd pogingen deden het antiroken-beleid van de WHO te manipuleren. en te ondermijnen. Ook is geprobeerd de WHO bij lidstaten in discrediet te brengen.

Daarvoor zijn onder meer betaalde consultants ingeschakeld, die doorgaans geheim hielden dat ze voor de industrie werkten. Artsen werden betaald om voor de industrie vergaderingen te bezoeken en te beïnvloeden.

Maaten wil van de Europese Commissie weten wat is gedaan om te voorkomen dat betaalde adviseurs van tabaksbedrijven invloed hebben op het Europese tabaksbeleid. De VVD'er was onlangs als rapporteur aan het Europarlement, nauw betrokken bij de aanvaarding van een strengere Europese tabaksrichtlijn.

Hij dringt er bij de Commissie op aan de uitvoering van de aanbevelingen van het WHO-rapport te coördineren. De WHO roept de aangesloten landen op te onderzoeken of de tabaksindustrie ook op nationaal niveau tabaksbeleid heeft gemanipuleerd. In Nederland vroeg minister Borst vorig jaar de landsadvocaat al te onderzoeken of de staat de Nederlandse tabaksindustrie aansprakelijk kan stellen voor de collectieve uitgaven van schade door het roken. Dat onderzoek is nog steeds niet afgerond.

Maaten wil garanties van de Europese Commissie dat de bezuinigingen van de afgelopen jaren bij Europese organisaties die zich met ontmoediging van tabaksgebruik bezig houden, niet het gevolg zijn van lobby's van de tabaksindustrie. Maaten vindt dat het industriebeleid tegen de WHO van bedrijven als Philip Morris en British American Tobacco ook de Europese Unie raakt.

Het WHO-actieplan komt deze week ook uitvoerig aan de orde op de elfde wereldconferentie over roken en gezondheid in Chicago, met 4000 deelnemers. Juist deze conferenties zijn voor de tabaksindustrie sinds eind jaren zeventig belangrijke doelwitten geweest voor tegenacties. In 1979 zette de industrie voor de wereldconferentie in Stockholm zelfs een haast militair aanvalsplan op om te discussie te beïnvloeden. De industrie is in Chicago niet welkom, voor sommige bijeenkomsten moeten congresgangers zelfs een verklaring ondertekenen dat ze niet voor de tabaksindustrie werken.