Clinton preekt revolutie

Het was dan wel zijn laatste State of the Union, maar de Amerikaanse president Bill Clinton toonde zich in deze jaarlijkse toespraak tot het Congres onverminderd ambitieus. Een ,,Amerikaanse revolutie voor de 21ste eeuw'' moet er komen, zelfs nu de Verenigde Staten er ,,nog nooit zo goed hebben voorgestaan''.

,,Nooit eerder heeft onze natie tegelijkertijd zoveel welvaart en sociale vooruitgang gekend met zo weinig binnenlandse problemen en zo weinig bedreigingen van buiten'', oordeelde Clinton gisternacht. ,,Amerika heeft weer het zelfvertrouwen om grootse dromen te dromen.''

De president nam vast een voorschot daarop met een biljardenprogramma voor het komende decennium, met onder meer belastingverlaging (voor 550 miljard gulden), afbetaling van alle Amerikaanse schulden (zo'n 7000 miljard), hogere uitgaven voor de gezondheidszorg (zo'n 1000 miljard), onderwijs (75 miljard), milieu (3 miljard), wetenschappelijk onderzoek (7 miljard), wapenbeheersing (klein miljard), etcetera. Sommige voorstellen waren oud, andere nieuw, en een deel zal in dit verkiezingsjaar in het geheel niet door het Congres worden aanvaard. Maar de omvang van Clintons ambities was opvallend, en deed de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Dennis Hastert, schamperen: ,,Voor het eerst in jaren hebben we een overschot op de begroting. Dat gaat helemaal op aan een groter en duurder overheidsapparaat.''

De Republikeinen mopperden ook over de 'schaamteloze manier' waarop vice-president en beoogd opvolger Al Gore, en Clintons vrouw Hillary door de president in het zonnetje werden gezet. Beiden maken zich op voor een zware verkiezingsstrijd met Republikeinse tegenstanders. Clinton prees hen een aantal malen, vanwege de inzet voor kinderen (Hillary) of inzet voor milieubescherming, internet op scholen en wapenbeheersing (Al Gore).

Voor het internationale publiek bevatte de toespraak weinig nieuws. Buiten armoedebestrijding, een nieuw programma tegen aids in Afrika (350 miljoen), en de strijd tegen terrorisme, had Clinton vooral aandacht voor Rusland en China.

De president hekelde de 'economische chaos' in Rusland en de ,,wrede oorlog in Tsjetsjenië''. China moet volgens hem niet de illusie hebben dat het ,,stabiliteit kan kopen ten koste van de vrijheid''. Hij riep beide landen op verder te integreren in de internationale gemeenschap, bijvoorbeeld met een Chinees lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

Clintons laatste State of the Union was in zoverre bijzonder, dat de toespraak voor het eerst in jaren niet werd overschaduwd door schandalen. Donderdagnacht konden zo'n zestig miljoen Amerikanen zich gewoon op Clintons plannen concentreren.