Mooie zege zegt weinig

Ron Zwerver sloeg de handen vol ongeloof voor het gezicht. Joop Alberda leek van vreugde welhaast de camera in te rennen. De beelden zijn bekend. Het Nederlandse volleybalteam won goud op de Olympische Spelen van Atlanta. Bijna vier jaar geleden vestigden de lange mannen het sportmoment van de eeuw.

De mooie herinnering van toen valt moeilijk te rijmen met de grauwe werkelijkheid van nu. In de Poolse stad Katowice vechten bondscoach Toon Gerbrands en zijn pupillen voor hun laatste officiële kans op een ticket naar Sydney. Als ze het zeslandentoernooi niet winnen, zijn ze overgeleverd aan de liefdadigheid van de internationale bond FIVB en de lobby van de eigen bestuurders voor een extra kwalificatiekans in juli.

Grijs is de kleur, van de omgeving en van de toekomst. In het stinkende mijnstadje hangt de duffe geur van steenkolen. De gebouwen zijn kleurloos. De mist hangt laag. Vage contouren tekenen zich aan de horizon af. Zou Oranje een prachtig tijdperk alsnog weten te verlengen of is na twaalf jaar wereldtop de terugval definitief?

Gisteravond bewees de nieuwe lichting -de helft van de huidige basis had in Atlanta slechts een bijrol- dat zij zich in ieder geval nog niet gewonnen heeft gegeven. De openingswedstrijd tegen Tsjechië werd met geconcentreerd spel redelijk overtuigend gewonnen: 25-17 25-21 25-22.

Katowice blijkt vooralsnog geen Waterloo voor Gerbrands, al realiseert de bondscoach zich dat de zwaarste confrontatie (morgen tegen Joegoslavië) nog volgt. Van euforie was derhalve geen sprake in de schaars gevulde Spodek-hal. ,,We moeten nu niet plotseling een te grote broek aantrekken, gezien de recente resultaten.''

Toch was het duel met de Tsjechen van groot belang. De verwachting vooraf was dat veel zou afhangen van de start. Nederland verloor de laatste toernooien immers steeds de ouverture, zelfs tijdens het opwarmertje met clubteams verleden week in Sint-Niklaas.

Ook werd met de zege de nare bijsmaak van het EK deels weggespoeld. In Wenen was Tsjechië Nederland verrassend de baas gebleven (2-3). De trots van de lage landen verspeelde een 2-1 voorsprong in sets, alsmede kansen op prolongatie van de continentale titel.

Revanche; het blijft echter de vraag of de regerend olympisch kampioen, die in amper anderhalf jaar van de eerste naar de achtste positie op de wereldranglijst kelderde, op de weg terug is.

Volgens Richard Schuil mocht de wedstrijd van gisteren geen graadmeter heten. ,,Omdat zij niet goed speelden.'' Tsjechië heeft een team in opbouw voor het EK in eigen land van 2001. Hoewel Gerbrands de Oost-Europeanen aan de vooravond van het toernooi 'een levensgevaarlijke mix van jong en oud' noemde, knoeiden ze er lustig op los.

Vooral de eerste set had Nederland verreweg het beste van het spel. Bas van de Goor, Guido Görtzen, Reinder Nummerdor, Peter Blangé, Richard Schuil, Albert Cristina en libero Marko Klok vormden een bijna foutloos spelende basis.

Liefst vijf punten scoorden Van de Goor en Görtzen met hun blok en diagonaalspeler Schuil, belast met de lastige ballen, sloeg vijf van de zes mogelijkheden binnen de lijnen. ,,Wij blokkeerden en serveerden ze weg op een manier die je op internationaal niveau zelden meer ziet'', concludeerde Gerbrands naderhand.

De tweede en met name de derde set toonden daarentegen aan hoe broos het zelfvertrouwen van zijn pupillen is. De servicedruk van Nederland verminderde, hetgeen de eigen verdediging in de problemen bracht. Een paar slordigheidsfoutjes slopen in het spel en meteen zochten de ogen van de spelers elkaar weer op. Wat gebeurt er?

De tweede set verspeelde Oranje zo'n tien zelf gecreëerde scoringsmogelijkheden. De ene keer door een verkeerde set-up, de andere keer door een misverstand of een gebrek aan agressie.

Bovendien kwam steraanvaller Schuil nauwelijks meer met de benen van de grond. Sinds vorige week heeft hij last van zijn linkerknie en die kwaal speelde vanaf het tweede bedrijf weer op. De ongedefinieerde aandoening aan de knieschijf kan niet verergeren, zegt hij. ,,Maar ik weet niet of ik het hele toernooi kan spelen.''

Zijn gemis zou zich zeker laten gelden. Gerbrands wil het niet horen. Nummerdor heeft last van de rug, Klok heeft griep, de fysiotherapeut ook. ,,Dat is allemaal niet interessant. Dan nemen ze maar twee pijnstillers extra. Voor ons is dit het ultieme toernooi dat we op karakter spelen.''

Tegen de Tsjechen werd in de derde set een 14-19 achterstand goedgemaakt. Voor wat het waard is.