Dode bij oproeren in Turkse gevangenissen

Bij een gijzeling in een zwaar bewaakte Turkse gevangenis is gisteren een persoon gedood. Drie anderen raakten gewond.

De slachtoffers vielen toen de politie een einde probeerde te maken aan de actie van leden van de verboden radicaal-islamitische organisatie IBDA-C in de Metris-gevangenis in Istanbul. Dat meldde de Turkse premier Ecevit.

De actie begon toen de gevangenen achttien cipiers en een advocaat in gijzeling namen. Volgens de Turkse televisiezender NTV wilden de opstandige gedetineerden een hongerstaking ondersteunen die leden van hun groep in een andere gevangenis voeren tegen overplaatsing van gedetineerden.

In een gevangenis in de stad Bandirma aan de Zee van Marmara werd bij een opstand - ook gisteren uitgebroken - een gedetineerde gedood. Volgens de Turkse minister van Justitie hebben de autoriteiten de controle over beide gevangenissen weer in handen. Alle gegijzelden in de Metris-gevangenis zijn vrijgelaten. De dode zou een gedetineerde zijn. Bij de bestorming van de gevangenis in Bandirma zouden een gedetineerde zijn gedood en elf mensen gewond zijn geraakt.

In december ontketenden leden van de IBDA-C ook al een opstand in de Metris-inrichting. Toen vielen na politie-ingrijpen tientallen gewonden. De IBDA-C werd in 1985 opgericht en voerde aanslagen uit op cafés, kerken en discotheken. Zij wil het seculiere Turkije veranderen in een islamitische staat. De IBDA-C is ook de vermoedelijke dader van moordaanslagen op vooraanstaande schrijvers en intellectuelen.

Gijzelingen komen vaak voor in Turkse gevangenissen en lopen meestal vreedzaam af. De overheid heeft nauwelijks controle over de gevangenissen, waar bepaalde groepen gedetineerden vaak de dienst uitmaken. Sinds enige jaren probeert de overheid in de gevangenissen een cellulair systeem in te voeren, met twee gevangenen in een cel. In de huidige situatie brengen de gevangenen hun dagen door in zalen, waar de verschillende uiterst linkse, rechtse en fundamentalistische organisaties hen politiek scholen.

De verschillende organisaties hebben er veel belang bij dat het oude systeem in stand blijft. Ze hebben in het verleden onder andere met hongerstakingen geprobeerd verandering te voorkomen.