Cellen krijgen eeuwig leven

Amerikaanse celbiologen beschrijven deze maand in Nature Biotechnology een methode om cellen onsterfelijk te maken zonder dat ze kanker veroorzaken. Dat biedt goede perspectieven voor het kweken van organen.

Tot nu toe moesten celbiologen leven met de ergernis dat veel cellen onder hun handen stierven. De kleinste eenheden van leven kunnen maar een beperkt aantal malen delen, waarna ze het loodje leggen. Bij iedere deling verliezen ze wat DNA aan de uiteinden van hun chromosomen (telomeren), en op den duur is de koek op.

De Amerikanen lieten de koek echter weer aangroeien, zodat de cellen jong bleven. Ze verrijkten koeiencellen met het gen voor telomerase, het enzym dat de telomeren van nature op lengte houdt. Het is normaal gesproken alleen actief in jonge cellen en in kankercellen, maar na de kunstgreep bleek het ook in oude cellen te blijven werken. Zo kunnen deze oneindig doordelen.

Handig bij transplantaties, bewezen de onderzoekers. Ze haalden bijniercellen uit een koe, brachten die in bij een muis en merkten dat de cellen vrij snel doodgingen. Wanneer de cellen een extra gen voor telomerase kregen, bleven ze na de transplantatie beduidend langer leven: aan het eind van de proef hadden ze ruim 300 celdelingen meer achter de rug dan hun gestorven collega's.

De angst dat de cellen een tumor zouden vormen, bleek ongegrond. Volgens de onderzoekers opent dat de weg naar het kweken van langlevende organen uit de eigen cellen van patiënten.