Een ontmoeting met Eros

Enig gevoel voor romantiek valt de Nasa niet te ontzeggen. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie heeft het zo uitgekiend dat haar sonde, de Near, precies op Valentijnsdag een rendez-vous heeft met Eros, de planetoïde.

Maandagmiddag om halfzes Nederlandse tijd moet het gebeuren. De Near die dan nog 330 kilometer van Eros is verwijderd, zet zijn remraketten aan om een uur later met gepaste snelheid te arriveren. En dan, heel voorzichtig, gaat de sonde proberen in een baan om het rotsblok te komen. Want veel méér is het niet: Eros is een aardappelvormige klomp van 33 kilometer lang en 13 kilometer doorsnee.

Eigenlijk had de ontmoeting al eerder moeten plaatsvinden. Maar op 20 december 1998 liep de Near een blauwtje. Zijn boordcomputer schakelde op het cruciale moment de motor uit, de sonde remde daardoor niet af en vloog Eros voorbij. De Nasa hield alleen een fotootje aan dit eerste treffen over.

Maar juist dat plaatje kan nu goed van pas komen. Want met een voorzichtige toenadering is het gevaar nog niet geweken. De Near wil Eros van dichtbij bekijken en daarom in de eerste twee maanden afzakken tot een hoogte van 50 kilometer. Maar de Amerikanen kennen de zwaartekracht van de planetoïde nog niet goed; ze weten dus niet exact hoe de sonde op de koerscorrecties zal reageren en dan is het handig alvast een beeld te hebben van mogelijke uitstulpingen. Per slot van rekening geschiedt alles op een afstand van ruim 250 miljoen kilometer van de aarde.

De Near gaat de samenstelling van Eros onderzoeken. Hoe dicht is het gesteente, zit er veel ijzer in, is er een magneetveld? En de interessantste vraag: lijkt het ergens op? Want Eros is niet zomaar een planetoïde. De meeste van die klompjes bevinden zich in een baan die tussen de banen van Mars en Jupiter ligt. Maar een aantal van hen - op dit moment zijn er zo'n 800 geteld - laat zich niet in die dwangbuis persen en volgt een baan waarbij ze akelig dicht in de buurt van de aarde kunnen komen. Eros is zo'n aardscheerder. Soms ligt hij achter Mars, soms komt hij erg dicht in de buurt - in 1975 bedroeg de afstand slechts 25 miljoen kilometer.

Vermoedelijk zijn deze losbandige planetoïden ooit door Jupiter uit hun baan geduwd. Wellicht hebben sommige zo'n zet gekregen dat ze recht op de aarde zijn afgevlogen. Als dat zo is, zou de samenstelling van op aarde gevonden meteorieten moeten overeenkomen met die van Eros. Bovendien: áls dat zo is, wordt het zaak Eros en zijn kompanen goed in de gaten te houden. Want Eros is een stuk groter dan het rotsblok dat 65 miljoen jaar geleden een einde maakte aan de dinosauriërs. En een extra zetje is zo gegeven.

Voorlopig hoeft alleen de Near op te letten dat hij niet botst met Eros. Het is de bedoeling dat de sonde, die vier jaar geleden werd gelanceerd, in augustus weer opstijgt tot 500 kilometer hoogte voor wat panoramafoto's om dan weer de planetoïde tot op anderhalve kilometer te naderen. Over precies een jaar zit de missie erop. De Nasa bezint zich nog op een mooi slotakkoord.